برخی از كودكان درک درستی از زبان دارند، اما در هنگام مكالمه و برقراری ارتباط دچار مشكل می شوند. كودكان سنین پایین تر ممكن است اصلاً نتوانند حرف بزنند ولی گروه دیگری از این بیماران ممكن است به شکل ناقص تری از زبان را استفاده كنند.این كودكان معمولاً دیرتر شروع به صحبت کردن كنند و تا 2 سالگی اولین كلمات خود را نمی گویند و حتی ممكن است تا 3 سالگی از كلمات واحد و کوتاهی استفاده کنند که این گونه کودکان به اختلال ویژه زبانی مبتلا هستند.

ما در این مقاله به بررسی اختلالات ویژه زبانی می پردازیم. پس با ما همراه باشید.

اختلال ویژه زبانی چیست ؟

اختلال ویژه زبانی (SLI) نوعی اختلال ارتباطی است که با گسترش مهارت های زبانی در کودکان دخیل است در حالی که این عدم توسعه مهارت های زبانی ناشی از مشکلات شنوایی و یا معلولیت ذهنی نیست. این مشکل می تواند بر صحبت کردن، گوش دادن، خواندن و نوشتن کودک تأثیر بگذارد و همچنین ممکن است تأثیرات این اختلالات ویژه زبانی معمولاً تا بزرگسالی ادامه پیدا کنند، اما با مراجعه زودهنگام و انجام مداخلات گفتاردرمانی جهت درمان، می توان تاثیرات این اختلال بر زندگی کودک را کاهش داد. شیوع این اختلال در زیر 3 سالگی 15-10 درصد است كه با افزایش سن كاهش یافته و در سن مدرسه فقط 7-3 درصد كودكان این اختلال را دارند.

علت بروز اختلال ویژه زبانی در کودکان

اخیرا تحقیقات نشان داده ست که ژنتیک نقش مهمی در ایجاد این اختلال دارد. عوامل دیگری نیز در این باره شناخته شده اند اما نقش ژنتیک از تمامی آن ها مهمترشناخته شده است. کودکان مبتلا به اختلال ویژه زبانی، بیشتر از دیگران، والدین و خواهر و برادرانی دارند که دچار مشکل یا تأخیر در گفتار هستند. کودکان مبتلا به این اختلال اغلب سابقه دیر به حرف افتادن را دارند یعنی در رسیدن به مراحل مهم زبان گفتاری، نسبت به همسالان خود تاخیر دارند. تقریباً ۷ تا ۸ درصد از کودکان در سن مهد کودک این مشکل را دارند و در حقیقت، ۵۰ تا ۷۰ درصد از کودکان مبتلا به این اختلال، حداقل یک عضو با مشکل مشابه در خانواده خود دارند.

در ادامه بخوانید : تست اختلال یادگیری در کودکان

علائم اختلال ویژه زبانی در کودکان

ظهور علائم کودکان مبتلا به تاخیر رشد زبانی در سنین پیش دبستانی می تواند اینگونه باشند که در زیر به آنها اشاره شده است :

• طول کشیدن زمان جمع آوری کلمات برای ساخت جمله
• درگیری با یادگیری کلمات جدید و برقراری مکالمه
• وجود مشکل در پیروی از دستورالعمل ها
• اشتباهات دستوری پرتکرار هنگام صحبت کردن

علائم اختلال ویژه زبانی در بزرگسالان

 علائم رایج این اختلال در کودکان بزرگ تر و بزرگسالان عبارتند از:

• استفاده محدود از جملات پیچیده
• مشکل در یافتن کلمات مناسب
• مشکل در درک زبان مجازی
• مشکلات خواندن
• قصه گویی و نوشتن نا منظم
• اشتباهات دستوری و املایی مکرر

و همچنین ببینید : گروه درمانی اختلال وسواس فکری - عملی

راهکارهای درمانی برای اختلال ویژه زبانی 

درمان اختلال ویژه زبانی باید توسط یک آسیب شناس زبان و گفتار انجام شود. درمان ممکن است در کلینیک های خصوصی، بیمارستان ها و حتی در خانه یا مدرسه ارائه شود. شناسایی و گفتار درمانی در اوایل زندگی کودکان مبتلا به این اختلال بسیار مهم است. اما همه افراد می توانند بدون توجه به زمان شروع درمان، به خوبی نسبت به مداخلات گفتاردرمانی داشته باشند. حتی بزرگسالانی که وارد برنامه های حرفه ای یا تحصیلات عالی می شوند نیز ممکن است، به ادامه مداخلات نیاز داشته باشند. درمان اختلال ویژه زبانی برای این افراد معمولا بر یادگیری واژگان فنی متمرکز می شوند و همچنین ممکن است در زمینه بهبود مهارت های نوشتن در محل کار خود نیاز به کمک درمانگر داشته باشند.

برنامه درمانی کاملاً بستگی به سن و نیازهای فرد دارد.متخصصین گفتار درمانی برای هر فرد به طور اختصاصی یک برنامه درمانی طرح ریزی می کند که این روش ها می تواند در درمان اختلال ویژه زبانی کودکان موثر باشد :

• یادگیری عناصر جا افتاده دستور زبان
• گسترش درک و استفاده از کلمات
• توسعه مهارت های ارتباطات اجتماعی

 و اما برنامه ها و روش های درمانی برای کودکای در سنین مدرسه که با اختلال ویژه زبانی روبه رو هستند نیز تدوین شده است که به شرح زیر می باشد :

• تمرین پیروی از دستورالعمل ها از ساده تا پیچیده
• درک معنی کلمات استفاده شده توسط معلمان کودک
• سازماندهی و دسته بندی اطلاعات
• بهبود مهارت های گفتاری، خواندن و نوشتن

 

سخن آخر

اگرچه جلوگیری از اختلال ویژه زبانی به دلیل ناشناخته بودن علت دقیق این اختلال تا اندازه ای دشوار است، اما می توان با همکاری نزدیک با یک گفتار درمانگر، تاثیرات این اختلال را کاهش داد.