برخی افراد در طول زندگی خود در یادگیری بعضی مهارت ها و رفتار ها با مشکل مواجه می شوند. اختلال یادگیری شامل گروهی از اختلالات مختلف مانند نارساخوانی، اختلال حرکتی، اختلال خواندن و نوشتن ، اختلال ریاضی و... است. تست اختلالات یادگیری در کودکان به منظور غربالگری و شناسایی زود هنگام کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری و فراهم کردن برنامه های آموزشی مناسب برای آنها و در نتیجه رشد سریع بهبودی شان ارائه می شود.
مرکز توانبخشی تهران در بخش تست ها و آزمون های خود انواع تست های تشخیصی استاندارد را برای تشخیص اختلال یادگیری و دیگر اختلالات مشابه در کودکان توسط متخصصین روان سنجی انجام می دهد. تفسیر و نمره دهی صحیح این تست ها در نتیجه تشخیصی دقیق بسیار مهم و حائز اهمیت می باشد. متخصصین با تجربه این مرکز در این امر پیشرو می باشند.
آنچه که معمولا از تعریف این بیماری برداشت میشود، این است که این اختلال تنها در کودکان وجود دارد. اما باید عنوان کنیم که امکان دارد اختلال یادگیری در بزرگسالان نیز وجود داشته باشد. برای مثال، یک بزرگسال ممکن است ناتوانی جدی در خواندن داشته باشد، در حالی که دیگری در خواندن خوب عمل میکند، اما قادر به انتقال افکار به صورت نوشتاری نیست یا در ریاضیات مشکل دارد. برخی از افراد مبتلا به اختلال LD در کنترل خود، درک مناسب موقعیتهای اجتماعی و کنار آمدن با افراد دیگر مشکل خواهند داشت.
اختلال یادگیری چیست ؟
اختلال یادگیری یک مشکل عصبی است که باعث میشود مغز نتواند خوب اطلاعات را دریافت، ارسال و پردازش کند. این کودکان الزاما کم هوش نیستند و حتی میتوانند کودکان باهوشی باشند که در مهارتهای تحصیلی مشکل دارند. کودک مبتلا به ناتوانی یادگیری در خواندن، نوشتن، صحبت کردن، گوش دادن، درک مفاهیم ریاضی و درک عمومی مشکل دارد. این موضوع سبب بروز مشکل در یادگیری اطلاعات و مهارتهای جدید در افراد مبتلا به این بیماری میشود. این اختلال کاملا قابل درمان نیست اما میتوان به روشهای مختلف این اختلال را در کودکان بهبود بخشید.
یکی از درمان های مفید و تاثیر گذار در این اختلال گفتار درمانی و کاردرمانی می باشد که با تقویت مهارت های پایه نظیر حافظه و توجه کودک و آموزش روش های یادگیری چند حسی می توانند قدرت یادگیری را در این کودکان افزایش دهد.
تست سریع اختلال یادگیری
در اینجا برای تشخیص اختلال یادگیری توسط والدینی که به وجود مشکل در کودک خود شک کرده اند یا نگران بروز مشکلات یادگیری در کودک خود هستند، تست سریعی ارائه شده است که برای کودکان بالای 4 سال قابل اجرا می باشد.
1.آیا کودک شما در کپی کردن اشکال هندسی چند قسمتی دچار مشکل است؟
2.آیا در نوشتن اعداد و لوحه ها وارونه نویسی می بینید؟ یعنی اعداد را برعکس می نویسد؟
3.آیا کودک در اجرای دستورات کلامی 3 و 4 مرحله ای دچار مشکل است؟ مثال: اول در رو باز کن، بعد مداد آبی رو از رو میز بردار و ببر روی صندلی سبز
4.آیا کودک می تواند اتفاقات یک روز را به صورت مرحله به مرحله تعریف کند؟
5. کودک شما می تواند نام 4 کلمه یا تصویر دیده شده را پس از مخفی کردن بگوید؟
6. آیا کودک توانایی تکرار 4 کلمه ای که شنیده است را دارد؟
7. آیا کودک می تواند داستان کوتاهی که برایش خواندید را بعد از شما تکرار کند؟
8.آیا کودک شما در تکمیل اشکال ناقص، یا پازل ها دچار مشکل است؟
9. آیا کودک به صورت مداوم جا اندازی در نقطه ها و حروف را در دیکته هایش دارد؟
10.آیا کودک 6 ساله شما توانایی شمارش اعداد از 10 تا 1 را به صورت معکوس دارد؟
با پاسخ دادن به سوالات بالا متوجه مشلات احتمالی کودک خود در استدلال و یادگیری می شوید. در صورتی که پاسخ بیشتر سوالات منفی است توصیه می کنیم حتما برای بررسی دقیق تر کودک خود به مرکز توابخشی دکتر صابر مراجعه نموده و تست های تخصصی را انجام دهید.
چگونه اختلال یادگیری را تشخیص دهیم ؟
شناسایی اختلالات یادگیری همیشه آسان نیست. به دلیل تنوع گسترده ، هیچ علائم و مشخصات خاص و واحدی وجود ندارد که بتوانید به عنوان اثبات یک اختلال مدنظر بگیرید. اگرچه تعدادی از علائم هشدار دهنده وجود دارند که نسبت به سایر علائم دیگر در سنین مختلف رایجتر هستند. اختلالات یادگیری از کودکی تا کودک دیگر متفاوت است. ممکن است یک کودک با خواندن و هجی کردن کلمات مشکل داشته باشد، در حالی که دیگری عاشق کتاب است اما نمیتواند ریاضی را خوب بفهمد.
به همین علت تشخیص این اختلال نیاز به تجربه و انجام تست های استاندارد تشخیصی دارد که در مرکز توانبخشی تهران انجام می پذیرد.
توجه به مراحل رشد نرمال برای کودکان نوپا و پیش دبستانی بسیار مهم است. تشخیص زودهنگام تفاوتهای رشدی ممکن است نشانه اولیهی یک اختلال در یادگیری باشد و با درمان مشکلاتی که در اوایل روند رشد مشاهده شده است برطرف شود. یک تأخیر در روند رشد کودک ممکن است تا وقتی که او بزرگتر نشده است، نشانهای از اختلال در یادگیری در نظر گرفته نشود، اما اگر فرزندتان هنوز کوچک است و شما این اختلال را متوجه شدید میتوانید زودتر مداخله و درمان را شروع کنید.
انواع ارزیابیها برای اختلالات یادگیری که هر کدام از تست های تشخیصی یا آزمایشهای مختلفی استفاده میکنند شامل موارد زیر هستند:
ارزیابی پزشکی
ارزیابی آموزشی و عملکرد تحصیلی
ارزیابی شناختی
ارزیابی روانشناختی
ارزیابی عصب روان شناختی
آزمون غربالگری اولیه
تشخیص دقیق اختلالات یادگیری به خصوص تشخیص اختلالات یادگیری در کودک به دلیل پیچیدگی و تنوع علائم و علل آن، حتما باید توسط متخصصانی آموزشدیده انجام شود. اما اگر به دنبال آزمون عمومی و سادهای برای غربالگری اولیه اختلال یادگیری هستید ،مرکز ملی ناتوانیهای یادگیری (NCLD) چکلیستی را برای غربالگری اولیه اختلالات و ناتوانیهای یادگیری منتشر کرده است. این چکلیست الگویی از مشکلات یادگیری در زمینههای هماهنگی حسی-حرکتی، خواندن، نوشتن، زبان، توجه، ریاضیات، هوش هیجانی-اجتماعی و سایر زمینهها را فهرست میکند که نشاندهنده احتمال بروز اختلالات یادگیری در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان هستند.
آزمونهای ناتوانی یادگیری که توسط روانشناسان و متخصصان آموزشی انجام میشوند شامل آزمونهای هوش، پیشرفت تحصیلی، زبانی و یکپارچگی بینایی-حرکتی است. این آزمایشها به شناسایی دقیق مشکلات یادگیری کمک میکنند و راه را برای مداخلات مناسب راحتر می کند.
1.آزمون های هوشی :
توانایی های ذهنی و تنوع عملکرد شناختی کودک، ظرفیت کودک برای فکر کردن ، حل مسائل در موقعیت های جدید و همچنین میزان دانش عمومی ، واژگان و توانایی استدلال براساس اطلاعات کسب شده اندازه گیری می کنند. بهعلاوه این آزمونها، به تمایز میان آسیبهای شناختی کلی مرتبط با ناتوانی ذهنی ازجمله اختلالات یادگیری و اختلالات زبان کمک میکند. تفسیر عملکرد کودک در این آزمونها بینشهایی را در مورد کاستیهای پردازش زمینهای ارائه میدهد.
2.آزمون های پیشرفت تحصیلی :
میزان مهارت ها و دانش تحصیلی دانش آموز پس از یک دوره یادگیری، بررسی دانش و مهارت هایی که دانش آموز در حین مطالعه کسب کرده است را مورد ارزیابی قرار می دهند. این آزمونها همچنین میتوانند پیشرفت یا پاسخ به مداخلاتی که دانشآموز در طول سال تحصیلی دریافت کرده را اندازه بگیرند.
3.آزمون های یکپارچگی بینایی- حرکتی :
توانایی دانش آموز در هماهنگی مهارت های بینایی و حرکتی ، ارزیابی مهارت هایی مانند گرفتن مداد ، خوانایی و سرعت دست خط بررسی می شود. در این آزمون، از دانشآموز خواسته میشود حروف یا اشکالی را تجسم کند و سپس با استفاده از مهارتهای حرکتی ظریف آنها را باز تولید کند.
4.آزمون های زبانی :
مهارت های زبان گفتاری و نوشتاری دانش آموز ، شناسایی ناتوانی هایی مانند نارساخوانی و یا سایر اختلالات زبانی ارزیابی می شوند. اهمیت این آزمون در آن است که هم زبان شفاهی و هم نوشتاری را ارزیابی کرده و به تشخیص مشکلات زبانی که بر عملکرد تحصیلی تأثیر میگذارند کمک میکند.
سخن آخر
تشخیص به موقع اختلالات یادگیری میتواند به کودکان کمک کند تا در مسیر رشد و تحصیل خود با چالشهای کمتری روبهرو شوند. تشخیص اختلالات یادگیری معمولاً ازطریق مشاهده مشکلات تحصیلی کودک در مدرسه آغاز میشود. معلمان و والدین اولین افرادی هستند که متوجه این چالشها میشوند. برای تشخیص دقیق، کودک باید تحت ارزیابیها و آزمایشهای خاص قرار گیرد. در این فرآیند، متخصص اطفال، روانشناس مدرسه یا روانشناس کودک مشارکت دارند. اما تشخیص نهایی پس از انجام تست های تشخیصی دقیق و ارزیابی کودک توسط متخصص انجام می گیرد، درمان های مفید برای این کودکان شامل گفتاردرمانی، کاردرمانی و آموزش های کمک تحصیلی می باشد که در مرکز توانبخشی تهران ارائه می گردد.
سوالات متداول تست اختلال یادگیری در کودکان
اختلال یادگیری یک مشکل عصبی است که باعث میشود مغز نتواند خوب اطلاعات را دریافت، ارسال و پردازش کند.
مراحل رشد نرمال برای کودکان نوپا و پیش دبستانی
شامل آزمونهای هوش، پیشرفت تحصیلی، زبانی و یکپارچگی بینایی-حرکتی است.
