اختلال پردازش حسی که به عنوان اختلال یکپارچگی حسی نیز شناخته می شود یک بیماری عصبی است این اختلال زمانی به وجود می آید که در مسیر دریافت پیام های حسی از طریق حواس پنج گانه مانند ( حس لامسه ، بینایی ، شنوایی ، چشایی ، بویایی و...) پاسخی مناسب از عملکرد مغز وجود نداشته باشد. مغز ما از سیستم های تخصصی برای ثبت تمام اطلاعات محیط اطراف استفاده می کند و آنها را کنار یکدیگر قرار می دهد تا تصویر کاملی از آنچه در اطراف و بدن ما وجود دارد ارائه دهد.
انواع اختلال پردازش حسی در کودکان
به طور کلی اختلال پردازش به سه دسته اصلی تقسیم می شود که عبارتند از :
1.اختلال تعدیل حسی :
اختلال تعدیل حسی شایع ترین اختلال پردازش است که نشان دهنده مشکل در پاسخ دادن به تحریک است که پاسخ گویی افراد مبتلا به آن ممکن است کمتر یا بیشتر باشد چرا که سیستم عصبی نمی داند چه موقع متوجه محرک ها شود یا آنها را نادیده بگیرد.
2.اختلال تمایز حسی :
افراد مبتلا به اختلال تمایز حسی در احساسات خود سردرگم هستند و این اختلال باعث ایجاد مشکل در دانستن اینکه در کجای فضا هستند می شود و مشکلاتی در تشخیص گرسنگی ، تشخیص بین صداها و حروف، دست و پا چلفتی بودن کودکان بروز می دهد.
3.اختلال حرکتی مبتنی بر حس :
اختلال حرکتی مبتنی بر حس باعث بروز مشکلاتی در کارهایی که نیاز به کنترل حرکتی مانند نگه داشتن ظروف ، حفظ تعادل خود و درست نشستن دارند. شدت این اختلال ممکن است در افراد مبتلا با یک یا همه دسته ها متفاوت می باشند.
رایج ترین علائم اختلال حسی شامل واکنش شدید به صداها ، حساسیت به بافت های خاص لباس و ترس از فعالیت های حرکتی می باشد.
در ادامه این مقاله به مهمترین علائم اختلال حسی در کودکان می پردازیم :
نشانه های اختلال حسی در کودکان :
علائم اختلال حسی در کودکان معمولا به صورت رفتاریی بروز می دهد که ممکن است این رفتارها عجیب و نامعقول به نظر برسد مثلا بعضی از کودکان به محرک های حسی واکنش شدیدی نشان می دهند از صدای تلویزیون وحشت می کنند و یا از بوی غذایی به شدت برایشان آزار دهنده است. بعضی از کودکان واکنش کمتری نشان می دهند و نسبت به محرک های حسی بی تفاوت هستند.
تفاوت علائم در سنین مختلف :
علائم اختلال پردازش حسی در کودکان با افزایش سن تغییر می کند نوزادان ممکن است با مشکلاتی از قبیل خواب نامنظم ، گریه های طولانی مشکلات تغذیه ایی را نشان دهند.
در سنین نوپایی 1 تا 3 سالگی با اختلال پردازش حسی ممکن است از لمس کردن بترسند ، از برخورد فیزیکی با اشیاء یا افراد لذت ببرند.
علائم اختلال در پردازش در سنین پیش دبستانی و دبستان پیچیده تر می شود و بر مهارت های اجتماعی و یادگیری تاثیر می گذارد مانند مشکلاتی در نشستن آرام در سرکلاس ، ناتوانی در استفاده از قیچی یا مداد ، دوری از فعالیت های گروهی از دیگر نشانه های اختلال پردازش کودکان در این سنین می باشد.
تاثیر اختلال حسی بر زندگی روزمره کودکان
اختلال حسی بسیار فراتر از واکنش های لحظه ای می باشد و می تواند تمام جنبه های زندگی روزمره کودک را تحت تاثیر قرار دهد بروز این مشکلات عبارتند از :
مشکلات مربوط به خواب و تغذیه
چالش های حرکتی و ناهماهنگی
تاثیر بر روابط اجتماعی و عملکرد تحصیلی
تشخیص اختلال پردازش حسی در کودکان
اختلال پردازش حسی به عنوان یک وضعیت عصبی به طور رسمی شناخته نشده است در نتیجه معیار رسمی برای تشخیص آن وجود ندارد.
والدین ممکن است از معمولی نبودن رفتارها و تعاملات کودکشان تشخیص دهند اما دلیل آن را ندانند. از مشورت کردن درباره رفتار کودک با پزشک نترسید چرا که ممکن است شما را به یک درمانگر خوب معرفی کند. این متخصصین می توانند فرزند شما را از نظر اختلال پردازش حسی ارزیابی کنند. این اختلال قابل پیشگیری نیست زیرا پزشکان نمی دانند چه چیزی باعث بروز این اختلال شده است.
اگر به مشکلات حسی فرزند خود مشکوک شدید با مشاهده این علائم به پزشک متخصص در این زمینه مراجعه کنید.
هیچ درمان استانداردی برای مشکلات حسی یا اختلالات پردازش حسی وجود ندارد اما در هر صورت انجام برخی از راه های درمانی ممکن است به بهبود شرایط کمک کند.
کاردرمانی
یک کارمانگر می تواند به کودک کمک کند تا با فعالیت هایی که به دلیل مشکلات حسی نمی تواند انجام دهد دور کند. درمانگران در مدرسه با معلم کودک همکاری می کنند تا نیازهای حسی او در کلاس درس برآورده شود.
فیزیوتراپی
یک فیزیوتراپ می تواند با انجام فعالیت هایی برای برآوردن نیازو ایجاد رژیم حسی طراحی شده است این فعالیت ها شامل پریدن جک یا دویدن درجا و سایر روش هایی مانند جلیقه های حس دار یا سنگین شده یا استراحت های حسی می باشد.
درمان یکپارچگی حسی
ترکیبی از کاردرمان و فیزیوتراپی می باشد.
این روش ممکن است به کودک کمک کند تا راههای مناسبی برای واکنش های حسی خود یاد بگیرد این درمان با هدف درک متفاوت تجربیاتشان طراحی شوده است تا بتواند به نتیجه معمولی تر برسند.
سخن پایانی
اختلال در پردازش حسی کودکان می تواند تاثیر جدی در زندگی روزمره کودکان داشته باشد با این حال با تشخیص و درمان زودهنگام کودکان می توانند یاد بگیرند تا با این مشکلات کنار بیایند.
.jpg)
