همان طور که بدن انسان برای زنده ماندن نیاز به خوراک دارد مغز انسان نیز برای انجام وظایف خود نیاز به اطلاعاتی دارد که از دریچه های مختلف حسی دریافت می کنند اما گاهی حس های دریافت شده به درستی پردازش و ادغام نمی شود و دستورهایی که مغز به شکل رفتاری پیدا می کند متناسب با موقعیت نخواهد بود و باعث اختلال در رفتار ، رشد و یادگیری و فعالیت های خود مراقبتی می شود.
کودکان با مشکلات حسی در درک حواس خود مانند لامسه و درد دچار مشکل بوده و ممکن است به خود آسیب برسانند. بیش حسی و کم حسی از مواردیست که در این کودکان به وفور دیده می شود. کاردرمانی حسی به تعدیل حواس و یکپارچگی آنان کمک می کند. تکنیک های مورد استفاده در کاردرمانی حسی موجب بهبود تدافع لمسی و جستجوگری حسی در کودکان می گردد. کودکان اوتیسم، بیش فعال و کودکان با اختلالات پردازش حسی از جمله کودکانی هستند که از خدمات کاردرمانی سود می برند.
کلینیک دکتر صابر به صورت تخصصی در زمینه کاردرمانی حسی فعالیت می نماید و کودکان زیادی را حتی از خارج از کشور مورد درمان قرار داده است. تیم مجرب و متخصص ما در زمینه درمان های حسی با بهره گیری از مدالیته های روز دنیا مانند اتاق سنسوری روم، اتاق تاریک بینایی و اتاق شنیداری به درمان این کودکان می پردازد. برای کسب اطلاعات بیشتر و آشنایی کامل با کاردرمانی حسی کودکان با ما همراه باشید .
حواس و اهمیت آن ها در زندگی و لزوم کاردرمانی حسی
حواس یکی از مهمترین ابزارهای زندگی و راز زنده ماندن است و اهمیت حواس بر هیچ کسی پوشیده نیست. از کوچک ترین و کم انرژی ترین فعالیت ها مثل نگاه کردن به اطراف تا توانایی انجام یک فعالیت یادگیری نیازمند استفاده از حواس است.
حواس یک انسان شامل 2 دسته می شود:
1.حواس بیرونی که شامل 5 حس اصلی شنوایی ، بویایی ، لامسه ، چشایی و بینایی می شود.
2.حواس درونی که حس های عمقی و تعادل را شامل می شود.
کم حسی چست ؟
کم حسی به حالتی گفته می شود که فرد در حس کردن برخی چیزها ناتوان است به این صورت که بدن فرد به محرک های حسی مانند لمس ، گرما ، سرما ، درد یا حرکت واکنش کمتری نشان می دهد حتی ممکن است در مواقع کم حسی شدید اصلا متوجه نشود این مشکل بیشتر در دست و پاها اتفاق می افتد و در برخی از اعضای بدن هم دیده می شود این وضعیت در برخی مواقع موقتی است و خود به خود برطرف می گردد اما در موارد دیگر ناشی از مشکلات جدی تر مانند آسیب عصبی ، دیابت یا مشکلات گردش خون و یا اختلال پردازش حسی می باشد. کم حسی علت های بی شماری دارد و می تواند ناشی از ضعف عضلانی ، فشار عصبی و عدم دریافت محرک های مناسب محیطی ... باشد و اگر این مشکل موقتی نباشد حتما باید به پزشک مراجعه و خدمات درمانی لازم مانند کاردرمانی حسی دریافت نمود.
اختلال حس یعنی چه ؟
ابتدا باید بدانیم که کودک دارای اختلال پردازش حسی در گیرنده های حسی خود مانند گوش ، دهان و... مشکلی ندارد و مشکل فقط پردازش حسی است. اختلال حسی می تواند تنها در یکی از حس ها به وجود آید و کودک دچار کم حسی یا بیش حسی شود. کودک دارای کم حسی اطلاعات حسی را کمتر از اطلاعات واقعی درک می کند به عبارتی دیگر آستانه حسی بالایی دارد این کودکان را جستجوگر حسی نیز می نامند. کودک دارای بیش حسی، اطلاعات حسی را بیشتر از چیزی که هست درک می کند و دچار بیقراری و دوری از محرک های معمولی می شود. برای مثال صدای فن یا صدای سشوار برای کودک آزار دهنده است و او را برانگیخته و بی قرار می کند.
چه کودکانی به کاردرمانی حسی در اختلال پردازش حسی نیاز دارند؟
1.اختلال پردازش حسی
2.اختلال یادگیری
3.نقص توجه و بیش فعالی
4.اختلال طیف اوتیسم
5. کودکان با سندروم های ژنتیک مانند سندروم دوان
اهمیت دریافت تمرینات کاردرمانی برای حس های مختلف در دوران کودکی
نوزاد انسان وقتی به دنیا می آید تمام دستگاه های حسی اش کار می کند و برای آموختن و یادگیری از محیط جدید خود کاملا آماده است برای یادگیری برخی از مهارت ها پیش نیازهای حسی وجود دارند مثلا یکی از پیش نیازها برای تولید گفتار این است که کودک به موقع صداها را بشنود اما اگر در این پیش نیاز مشکل داشته باشد نمی توان مفاهیم را به او یاد داد.
رژیم حسی :
یک کودک با نیازهای ویژه ،برای اینکه نیازهای حسی مورد نیاز برای تکامل مغزش را دریافت کند و دچار محرومیت حسی و مشکلات ناشی از آن نشود مهم است که والدین شرایطی را فراهم کنند تا کودک داده های حسی مختلف و مورد نیاز خود را در طول روز به دست آورد به این فعالیت های حسی که مانند غذا برای تکامل مغز مورد نیاز می باشد رژیم حسی می گویند.
حس های هفتگانه :
همه ما با حواس پنجگانه یعنی بینایی ، شنوایی ، بویایی ، چشایی و لامسه آشنایی داریم اما علاوه بر حواس پنجگانه دو حس خیلی مهم نیز داریم این دو حس مهم حس تعادل و حس عمقی می باشند که در محیط به ما کمک می کنند. در اینجا چند نمونه از تمریناتی که والدین می توانند برای بهبود پردازش حسی در کودکان خود در منزل انجام دهند آورده شده است که می توان در غالب بازی با کودکان انجام شود.
تمرینات کاردرمانی حسی برای حس لامسه :
1.شن بازی
2.پا برهنه راه رفتن روی بافت ها و سطوح مختلف
3.نقاشی با انگشت
4.ماساژ
5.خمیر اسلایم
6.گل بازی
7.ساخت اشکال مختلف با خمیر
8.ماساژ پاها
تمرینات کاردرمانی حسی برای حس بینایی :
1.پوشیدن لباس های رنگی
2.نگاه کردن به کارت تصویر و کتاب هایی با تصاویر گوناگون
کاردرمانی حسی به بسیاری از کودکان کمک می کند تا با استفاده از این روش تاثیر گذار درون دادهای حسی خود را تعدیل نموده و پاسخ های حرکتی مناسب تزی را به مدالیته های حسی محیطی بدهند و رفتارهای خود را بهتر مدیریت کنند، استفاده همزمان از چند روش درمانی در کنار کاردرمانی حسی مثل کاردرمانی ذهنی می تواند تاثیرات مثبت آنرا چند برابر کند.
سوالات متداول کاردرمانی حسی در کودکان
به طور معمول یک برنامه درمانی تقریبا 6 تا 8 جلسه را شامل می شود .
گاهی با رشد کودک علائم کم حسی ممکن است کمتر شود ،اما برای بهبود موثرتر بهتر است درمان از سنین پایین ایجاد شود.
کودک با مشکلات پردازش حسی نسبت به عوامل درونی و بیرونی حساسیت بالایی دارند ،بنابراین می توانید از راه حل هایی نظیر کم کردن چراغ ها و کاهش سر و صدا ها استفاده کرد. اما برای درمان نیاز به خدمات کاردرمانی حسی به صورت پیوسته تا درمان کامل می باشد.
