گفتار و زبان ابزارهای ارتباطی شگفت انگیزی هستند که گاهی نمی توانند وظیفه اصلی برای انتقال پیام را به درستی انجام دهد  اما با استفاده از رویکردهای درست می‌توان این چالش‌ها را مدیریت کرد. 

روش‌های آموزش تلفظ بهتر کلمات به کودکان نقش مهمی در تقویت مهارت‌های زبانی و ارتباطی آن‌ها دارد، اما این فرایند باید به گونه‌ای انجام شود که اعتماد به نفس کودک حفظ شود و تجربه‌ای مثبت برای او ایجاد کند.

در هر مرحله از رشد گفتار، خطاهای تلفظی رایجی وجود دارد که شناختن آن‌ها برای مادر و پدر مفید است تا انتظارات خود را از کودکشان دقیق‌تر تنظیم کنند و تلفظ اشتباه حروف در کودکان را بهتر بشناسند.

در ادامه به بررسی به چند روش آموزش تلفظ بهتر کلمات برای کودکان می پردازیم.

مشکلات گفتاری و تلفظی در کودکان

یکی از اختلالات گفتاری شایع در کودکان « اختلال تلفظ » است که اغلب دو علت دارند:

علت عضوی

مانند ناهنجاری های فک، دهان، زبان، و ...ناشنوایی، عقب ماندگی های ذهنی و غیره، که موضوع مورد بحث ما نیستند.

علت یاد گیری

کودک طبیعی می تواند به چند علت دچار اختلال تلفظی شود:
– تقلید و الگو برداری از اختلال تلفظی افراد دیگر.
– تشویق و تحریک بزرگترها، بمنظور دست انداختن و خندیدن به تلفظ نا صحیح او.
– گاهی بی هیچ علت مشخصی، کودکی طبیعی نمی تواند به تلفظ صحیح یک یا چند صدا دست یابد.
در این صورت، او صدای نا صحیح را از خرد سالی به دوره های بعدی زندگی خود انتقال خواهد داد 

در ادامه می توانید بخوانید :کاردرمانی برای کودکان دارای ضعف عضلانی

روشهای موثر برای آموزش تلفظ بهتر کلمات به کودکان

تلفظ صحیح کلمات در کودکان، نه تنها به بهبود ارتباطات آن‌ها با دیگران کمک می‌کند، بلکه به رشد اعتماد به نفسشان نیز می‌انجامد. با آشنایی با روش‌های ساده و موثر، والدین می‌توانند به کودکان خود در این زمینه کمک شایانی کنند. روش های موثر برای آموزش تلفظ بهتر کلمات در کودکان عبارتند از : 

 بگذارید کودک دهانتان را ببیند

برای این کار باید هم‌سطح کودک بنشینید و برای او کلمه‌ای را تلفظ کنید. یا اگر به شما نگاه نمی‌کند می‌توانید وسیله‌ای که در آن لحظه مورد توجه کودک است را کنار لب‌هایتان بگیرید و برای او کلمه را تلفظ کنید تا به شما و دهانتان توجه کند.

اصلاً کودک را مجبور به بیان کلمات نکنید. گفتن “بگو بگو” هم واقعاً موثر نیست و بیشتر کودکتان را کلافه می‌کند. پس فقط به همین شکل الگو بدهید و فقط توجه او را جلب کنید.

آموزش تلفظ درست کلمات

تلفظ صحیح کلمات موجب بهبود گفتار کودک و درک بهتر مخاطب از صحبت‌های او می‌شود. شما باید شیوه صحیح ادای حروف و صدا‌ها را به او آموزش دهید. خواندن متن‌های مشخص و دقت روی نحوه ادای حروف، تکرار واژه‌ها یا کار روی حروف سخت جزء تمرینات مؤثر در این زمینه هستند.

تقویت دایره واژگان

کودک با تقویت دایره واژگان می‌تواند واضح و روان‌تر صحبت کند. شما می‌توانید کلمات جدیدی را به کودک آموزش دهید و از او بخواهید که این کلمات را در صحبت‌های روزمره خود به کار ببرد. خواندن کتاب، گوش‌دادن به داستان‌ها، صحبت‌های روزمره یا توضیح در مورد یک مسئله می‌توانند دایره واژگان کودکان را گسترش دهند.

آموزش تنفس صحیح

یکی از راه‌ها برای تقویت فن بیان در کودکان، آموزش نحوه تنفس صحیح است. تنفس صحیح موجب افزایش کنترل بر صدا می‌شود. تنفس صحیح احتمال تپق‌زدن را پایین می‌آورد و حجم صدا بهبود می‌بخشد. شما می‌توانید تنفس دیافراگمی را به کودک آموزش دهید تا از طریق ریه‌های خود نفس بکشد.

خلاصه گویی

کودک با تمرین خلاصه‌گویی یاد می‌گیرد که به حاشیه نرود و در مورد اصل موضوعات صحبت کند. این تکنیک به او یاد می‌دهد که چطور منسجم و دقیق حرف بزند.

شما می‌توانید از کودک بخواهید که یک داستان را خلاصه کند یا در مورد موضوعات خیلی سخت، با شما گفتگویی ساده داشته باشد.

 انجام تمرین 3 دقیقه‌ای

یک تمرین جذاب علمی برای آموزش تلفظ بهترکلمات به کودکان، درخواست از آن‌ها برای صحبت به‌مدت 3 دقیقه در روز درباره موضوعات مختلف است.

تمرین آینه

یکی از بهترین تمرینات علمی آموزش تلفظ بهتر کلمات به کودکان، تمرین آینه است. در این تمرین، کودک روبروی آینه می‌ایستد و صحبت می‌کند و همزمان حالات چهره‌اش را زیر نظر دارد.

دلیل تاثیرگذاری علمی این تمرین، تحریک نورون‌های آینه‌ای در قشر حرکتی و پیش‌پیشانی مغز کودک است؛ این سلول‌ها وظیفه برقراری ارتباط بین مشاهده و انجام حرکات گفتاری را بر عهده دارند.

استفاده از شعر و قصه

شنیدن و بیان قصه و شعر هر دو از راه های بسیار قوی برای حل مشکلات تکلم در کودکان هستند. تعریف داستان برای کودکان می تواند شخصیت آنها را در بعدهای مختلف تقویت کند، از کودک خود بخواهید برای شما هر زمانی که فرصت هست داستانی حتی خیال ای بسازد و برای شما تعریف کند. داستان گویی هم تکرارهای مورد نظر شما را در خود دارد هم کودک با صحبت کردن می تواند اعتماد به نفس لازم خود را کسب کرده و برون ریزی کند.

 سرعت گفتارتان را کم کنید

درست تلفظ نکردن کلمات در کودکان گاهی به علت این است که برای فهمیدن کلمه‌ای که مادر یا پدر خیلی سریع بیان کرده دچار چالش هستند.

آرام‌تر صحبت کردن دو مزیت دارد:

1. کودک هم سرعت گفتارش را کاهش می‌دهد پس کنترل بیشتری روی تلفظ صداها دارد.
2. کودک فرصت بیشتری برای فهمیدن کلمه دارد و تلفظ بهتر آن را یاد می‌گیرد.

 منظور کودک را حدس بزنید و پاسخ درست بدهید

گاهی وضوح گفتار برخی کودکان چنان پایین است که فهمیدن منظور آن‌ها خیلی سخت می‌شود. ممکن است شما وقتی مشغول انجام کاری هستید یا خسته هستید و… تمایلی به گوش دادن به حرف او نداشته باشید. اما این کار باعث می‌شود کودک پاسخ کلامی مناسب نبیند و فرصت رشد گفتار و زبان از او گرفته شود.

و همچنین ببیند : مونوپلژی چیست ، علل و علائم و روشهای درمان آن

درمان اختلالات تلفظی کودکان

برای درمان اختلال تلفظی هر صدا ، یکسری تکنیک های مشخصی وجود دارد. اجرای این تکنیک ها در خانه کمی سخت است و بدون کمک متخصص ، از عهده شما در خانه بر نمی آید. آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر) متخصص درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان است.
گفتاردرمانی با روانشناسی متفاوت است و از زیر شاخه های علوم پزشکی محسوب می شود. 

 

سخن آخر

در این مقاله، روش های کاربردی برای بهبود تلفظ کودکان بدون آسیب رساندن به اعتماد به نفس آن‌ها معرفی شد. به یاد داشته باشید که هر کودکی با سرعت متفاوتی رشد می‌کند و صبر و حوصله والدین نقش بسیار مهمی در این فرایند دارد.