بدن انسان دارای یک سیستم عصبی گسترده است. یکی از کارکردهای سیستم عصبی انسان به حرکت در آوردن عضلات بدن است.
مونوپلژی نوعی از فلج است که روی یک اندام مانند دست یا پا در یک طرف بدن شما تأثیر می گذارد. این بیماری زمانی می افتد که آسیب به بخشی از سیستم عصبی، سیگنال دادن اعصاب به عضلات اندام آسیب دیده را مختل کند. آسیب دیدن سیستم عصبی میتواند شامل مغز، طناب نخاعی، یا یک عصب یا تعداد بیشتری از عصبها شود و بر یکی از اندامها در قسمت فوقانی یا تحتانی بدن تأثیر منفی بگذارد.
اگرچه مونوپلژی گاهی می تواند با گذشت زمان بهبود پیدا کند ، اما در بعضی از افراد ممکن است یک مشکل دائمی باشد. گزینه های درمانی معمولاً بر کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگدی فرد متمرکز هستند.
در ادامه این مقاله به بررسی علل و علائم و روش های درمان آن می پردازیم. پس با ما همراه باشید.
مونوپلژی چیست ؟
مونوپلژی نوعی فلج است که بر یک عضو یا اندام، اغلب اوقات یک دست، تأثیر میگذارد؛ اما این بیماری همچنین میتواند یکی از پاها را نیز درگیر کند. برخی اوقات مونوپلژی ممکن است اختلالی موقتی باشد؛ اما در موارد دیگر امکان دائمی شدن آن وجود دارد. افراد دچار مونوپلژی معمولاً کنترل روی سایر قسمت های بدن خود را حفظ میکنند؛ اما در اندام درگیر نه حس دارند و نه میتوانند آن را حرکت دهند.
تشخیص مونوپلژی چگونه است ؟
مونوپلژی پس از معاینه فیزیکی و گاهی پس از معاینه عصبی بیشتر توسط پزشک تشخیص داده میشود. ازآنجاییکه پس از معاینه فیزیکی بیمار، گاهیاوقات ضعف در اندامی دیگر یا بیماری همی پلژی یا پاراپلژی تشخیص داده میشود.
معاینه عصبی اندام توسط آزمایشی تشخیصی الکترومیوگرافی انجام میشود. در این آزمایش شرایط سلامت عضلات و سلولهای عصبی کنترلکننده فعالیت این عضلات بررسی میشود.
پزشک از تصویربرداری رزونانس مغناطیسی برای تشخیصی انتخابی و بررسی تمام اشکال همی پلژی استفاده میکند.
روش دیگری که برای تشخیص نقصهای حرکتی مانند مونوپلژی استفاده میشود، تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال است. در این روش ارزیابی سطح عملکردی دستگاه قشر نخاعی ازطریق تحریک ضایعات قشر نخاعی انجام شده و به وسیله این روش بیماری تشخیص داده میشود.
مونوپلژی اغلب در اثر فلج مغزی ایجاد می شود. همچنین می تواند در اثر آسیب یا ضربه به مغز، نخاع یا اندام آسیب دیده ایجاد شود. سایر علل احتمالی، هرچند کمتر رایج، عبارتند از:
سکته
تومورهایی که بر مغز یا نخاع تأثیر می گذارند
فشرده سازی عصب محیطی، به دلیل شرایطی مانند فتق دیسک، خار استخوان یا تومور
التهاب عصبی
نوروپاتی محیطی
یک بیماری نورون حرکتی که یک اندام منفرد را تحت تاثیر قرار می دهد، مانند آمیوتروفی مونوملیک
بیماری های عصبی خود ایمنی مانند مولتیپل اسکلروزیس
علائم مونوپلژی چیست ؟
علائم مونوپلژی ممکن است به تدریج و با پیشرفت آسیب مغزی ایجاد شود یا در اثر آسیب یا سکته مغزی، یکدفعه ظاهر شود. ناتوانی حرکتی در یکی از دستها یا پاها اصلی ترین علامت مونوپلژی است و دیگر علائم آن بسته به علت مونوپلژی عبارتند از:
روش درمان مونوپلژی بستگی به علت بروز آن دارد. بعضی از مونوپلژی ها موقتی هستند و با درمان کاملا رفع می شوند. اما بعضی دیگر دائمی بوده و با درمان فقط می توان از پیشرفت علائم بیمار جلوگیری کرد.
راههای درمان مونوپلژی عبارتند از:
دارو درمانی : مصرف آنتی بیوتیک برای درمان عفونت مننژیت، داروهای مسکن و ضد اسپاسم، …
وسایل کمکی : استفاده از وسایلی که محدودیت های عملکردی بیمار را بهبود می دهند مثل استفاده از واکر، ویلچر، …
فیزیوتراپی : تکنیک هایی که به بهبود عملکرد اعصاب و عضلات کمک می کنند مثل الکتروتراپی، …
کاردرمانی : تکنیک های توانبخشی برای بهبود عملکرد حسی و حرکتی اندامها و افزایش کیفیت زندگی بیمار، …
روان درمانی : تقویت روحیه بیمار برای روبرویی با چالش ها و محدودیت های حرکتی- حسی، شرکت در گروه های حمایتی، …
جراحی: اصلاح ناهنجاری های آناتومیک مثل برداشتن فشار از روی دیسک مهره های ستون فقرات، برداشتن تومور، …
سخن آخر
مونوپلژی از انواع فلج اندام است که در یک اندام اتفاق میافتد و فلج کامل اندام نیست. این نوع فلج هیچ تاثیری بر سایر اندامها ندارد و فردی که به این نوع فلج مبتلا میشود، اختیار سایر اندامهای خود را دارد. مونوپلژی اغلب در اثر فلج مغزی ایجاد می شود. اما همچنین می تواند نتیجه آسیب یا ضربه به مغز، نخاع یا اندام آسیب دیده باشد. اگرچه مونوپلژی گاهی اوقات می تواند در طول زمان بهبود یابد، اما ممکن است در برخی افراد دائمی باشد. گزینههای درمانی معمولاً بر کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی تمرکز دارند.
سوالات متداول مونوپلژی چیست ، علل و علائم و روشهای درمان آن
آسیب یا ضربه به مغز، نخاع یا اندام آسیب دیده
بعضی از مونوپلژی ها موقتی هستند و با درمان کاملا رفع می شوند.
