اسکیزوفرنی یا شیزوفرنی یک بیماری روانی جدی است که بر نحوه تفکر، احساس و رفتار افراد تاثیر می‌گذارد که علائمی مانند هذیان، توهم‌های شنوایی و بینایی، و نشانه‌های دیگر را به همراه دارد.

 به عبارت دیگر، افراد مبتلا به شیزوفرنی امکان دارد ارتباط خود را با واقعیت از دست بدهند که این امر می‌تواند زندگی روزمره را بسیار تحت تاثیر بگذارد و شرایط را سخت کند.

این بیماری درمان قطعی ندارد اما می توان با مراجعه به متخصص اعصاب و روان و دارودرمانی پیشگیری و آن را کنترل کرد، افراد مبتلا به این بیماری به درمان مادام‌العمر نیاز دارند در غیر این صورت، علائم شدیدتری را تجربه می‌کنند و دچار آسیب‌های بیشتری از جمله خودکشی و مرگ می‌شوند.

بیماری اسکیزوفرنی چیست ؟

اسکیزوفرنی یک بیماری روانپزشکی است که اثرات شدیدی بر سلامت جسمی و روحی فرد دارد این بیماری عملکرد مغز را مختل می‌کند و روی افکار، حافظه، حواس و رفتار تاثیر می‌گذارد در نتیجه زندگی روزمره افراد را تحت تاثیر قرار میدهد.

شیزوفرنی درمان نشده باعث می‌شود فرد در مدیریت افکار خود دچار مشکل شود و به گونه‌ای رفتار کند که در معرض انواع آسیب‌ها یا بیماری‌ها قرار بگیرد.

علائم این بیماری در مردان از اوایل دهه ۲۰ سالگی و  در زنان، از اواخر دهه ۲۰ سالگی زندگی شروع می‌شود با این حال، حدود ۲۰ درصد موارد ابتلا به شیزوفرنی در افراد بالای ۴۵ سال رخ می‌دهد.

در ادامه بخوانید : RTMS در درمان افسردگی | 6 فایده کلیدی و روش های موثر

علائم اسکیزوفرنی

علائم اسکیزوفنی از نظر نوع و شدت متفاوت هستند گاهی‌اوقات آعلائم آنها شدت تر و ضعف تر می باشد بعضی از علائم هم همیشه وجود دارند.

علائم اسکیزوفرنی عبارتند از :

هذیان 

در این حالت فرد به چیزهای غیر واقعی اعتقاد دارد و فکرمیکند در حال آسیب دیدن است در صورتی که اینگونه نیست یا اینگه گمان می کند بسیار مشهور هست و از قدرت توانایی بالایی برخوردار است ولی واقعیت ندارد.

توهم 

علائم بیماری اسکیزوفرنی مانند دیدن یا شنیدن چیزهایی است که دیگران آن‌ها را مشاهده نمی‌کنند یا نمی‌شنوندتوهم می‌تواند در مورد هر یک از حواس پنچ‌گانه رخ دهد ؛ اما معمولا روی شنوایی تاثیر می‌گذارد.

گفتار و تفکر نامنظم 

گفتار نامنظم باعث ایجاد تفکر آشفته می‌شود صحبت کردن با دیگران برای افراد مبتلا به شیزوفرنی سخت است.

حرکات نامنظم یا غیرعادی 

افراد مبتلا به شیزوفرنی ممکن است بدون هیچ دلیل واضحی زیاد بچرخند یا اصلا حرکت زیادی نداشته باشند.

علائم منفی :

به معنی کاهش یا از دست دادن توانایی فرد در انجام کارها است برای مثال، احتمال دارد این بیماران به حمام نروند، قادر به بروز احساسات خود نیستند، یا علاقه ای به انجام فعالیت های روزمره خود نداشته باشند.

و همچنین ممکن است با علائم دیگری که در زیر به آن اشاره شده است مبتلا باشد :

• بی توجهی به بهداشت فردی و مراقبت از خود.
• تمایل به دوری از افراد، از جمله دوستان.
• جدا شدن از احساسات یا عواطف.

 عوارض اسکیزوفرنی

بیمار اسکیزوفرنی اگر کنترل نشود با مشکلات جدی تری مواجه می شود که قسمت های مهم زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار می دهد.  عوارض این بیماری شامل موارد زیر هستند:

• اقدام به خودکشی یا فکر کردن به آن
• اختلالات اضطرابی
• افسردگی
• مصرف الکل و مواد مخدر
• عدم توانایی در کار کردن یا حضور در مدرسه
• مشکلات مالی و بی‌خانمانی
• انزوای اجتماعی و گوشه گیری
• مورد اذیت و آزار قرار گرفتن و رفتارهای پرخاشگرانه

علت ابتلا به اسکیزوفرنی

سه دلیل اصلی که باعث می شود که این بیماری با دلایل مختلفی بوجود آید  شامل موارد زیر هستند :

• عدم تعادل در سیگنال‌های شیمیایی مغز
• مشکلات رشد مغز قبل از تولد
• از دست دادن ارتباطات بین نواحی مختلف مغز

و همچنین ببینید : وسواس فکری در کودکان علائم، علل و راهکارهای درمانی موثر برای والدین

درمان اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی یک اختلال پیچیده سلامت روان است که با بروز اولین نشانه‌ها نیاز به درمان فوری دارد بهترین درمان برای بیماری اسکیزوفرنی معمولا دارودرمانی ، روان درمانی و تکنیک های خود مدیریتی می باشد که هر کدام از این نوع درمان را در زیر اشاره شده است .

دارودرمانی :

داروهای ضد روان‌پریشی سنگ‌بنای درمان اسکیزوفرنی هستند و با تأثیر بر واسطه عصبی مغز (دوپامین) عمل می کنند.این داروهای ضد روان پریشی با تاثیر روی دوپامین به کنترل علائم بیماری کمک می‌کنند. دوپامین یک نوع نوروترنسمیتر (انتقال‌دهنده عصبی) است. حتی ممکن است پزشک داروهای دیگری برای کنترل این علائم از جمله ( لرزش ) تجویز می کند. سایر داروها، مانند داروهای ضد افسردگی یا داروهای ضد‌اضطراب نیز ممکن است کمک‌کننده باشند.

روان درمانی :

گفتگو درمانی از جمله درمان شناختی-رفتاری به فرد کمک می‌کند که با شرایط خود کنار بیاید و آن را مدیریت کند و سایر مشکلات از جمله اضطراب ، افسردگی یا مصرف مواد مخدر را برطرف می کند.

و همچنین آموزش مهارت‌های اجتماعی، خانواده‌درمانی، توانبخشی حرفه‌ای، و اشتغال حمایتی از دیگر اشکال درمانی هستند که می‌توانند به مدیریت این بیماری کمک کنند.

الکتروکانوالسیو تراپی (ECT) :

این درمان با استفاده از جریان الکتریکی است که به پوست سر انجام می‌شود و نواحی خاصی از مغز را تحریک می‌کند. ECT  معمولا با بیهوش کردن بیمار صورت می پذیرد.

 

سخن پایانی

اسکیزوفرنی اختلالی است که باعث روان‌پریشی می شود و با ناتوانی قابل‌توجهی همراه است که می‌تواند همه زمینه‌های زندگی از جمله عملکردهای فردی، خانوادگی، اجتماعی، آموزشی و شغلی فرد مبتلا را تحت تاثیر قرار دهد.