کودکان بی قرار معمولا پرانرژی هستند و بر روی کار و فعالیت خود کمتر تمرکز دارند. به راحتی در یک جا نمی نشینند و مدام در حال تکان خوردن هستند و نمی توانند حرکات بی هدف خود را تحت اختیار خود در آورند، این کودکان می توانند به سرعت خسته شوند و در کنترل خشم خود مشکل داشته باشند. خواب نامنظم و مشکلات استراحت نیز در این کودکان دیده می شود. والدین در این شرایط با چالش های مختلفی رو به رو می شوند که نیاز به درمان را در اولویت قرار ی دهد.
عواملی هستند که می تواند منجر به تشدید این رفتار در کودکان شود برای مثال تحریکات محیطی مانند فلش های نور صداهای بلند و یا دمای بالای محیط می تواند بی قراری کودک را تشوید نماید. بی قراری کودک با هر علتی که به وجود می آید باید درمان شود. ما می خواهیم در این مقاله شما را با درمان کودکان بی قرار آشنا کنیم. پس با ما همراه باشید.
کودک بی قرار چگونه کودکی است ؟
یک کودک ناآرام ممکن است رفتارهای بی قراری از خود نشان دهد، مانند پریدن بی هدف، حرکات راه رفتن و مشکل در انجام فعالیت ها، غرغر های بی دلیل، تولید صدا های بی هدف و مکرر، حرکات اضافه در پاها در هنگام نشستن و همچنین تمرکز روی انجام تکالیف برای او مشکل است.
علت بی قراری در کودکان را می توان به عوامل متعددی از جمله عوامل فیزیکی، محیطی، شناختی و روانی نسبت داد. برای مقابله با اضطراب و بی قراری کودکان، والدین می توانند اقداماتی مانند تنظیم برنامه روزانه، فعالیت های بدنی، فراهم کردن محیطی آرام قبل از خواب و برقراری ارتباط با متخصصان را انجام دهند.
انواع رفتارهای کودکان بی قرار
انواع رفتارهای کودکان بی قرار به شکل زیر می باشند :
به شکل فیزیکی ( تکان خوردن بیش از حد، پریدن های مکرر، تولید صداهای بی مورد )
به شکل ذهنی ( عدم توجه و تمرکز ، فراموشی دستور العمل ها و تکالیف، نیمه کاره رها کردن تکالیف)
به شکل عاطفی ( نوسانات خلقی، گریه بی دلیل، پرخاشگری و داد زدن )
علت بی قراری کودکان
مهمترین علل بی قرار کودکان می تواند عوامل زیر باشد که به آنها اشاره شده است :
جسمی و فیزیکی
به عنوان مثال، یک کودک ممکن است به دلیل معده درد یا سردرد بداخلاق باشد. این گونه مسائل فیزیکی باعث درد و ناراحتی در بدنشان می شود و باعث بی قرار کودکان می شود.
تغییرات محیط
به عنوان مثال، تغییر محل زندگی، تغییر مدرسه، یا مواجهه با اتفاقات ناخوشایند مانند جدایی والدین یا یک اتفاق تلخ می تواند بر رفتار کودک تاثیر بگذارد و اینگونه تنش های اجتماعی و تغییرات باعث ایجاد اضطراب در کوکان شود.
مشکلات شناختی
برخی از کودکان ممکن است مشکلات شناختی مانند ناتوانی در تمرکز و توجه، کمبود حافظه کوتاه مدت یا ناتوانی در حل مشکلات داشته باشند. این مشکلات می تواند منجر به ناآرامی و ناتوانی در مدیریت کارهای روزمره آنها شود. این ناتوانی خود را به صورت بی قراری در کودکان نشان می دهد.
مشکلات روانشناختی
مسائل روانشناختی مانند اضطراب، افسردگی، استرس یا ناتوانی در مدیریت هیجانات می تواند عامل ایجاد بی قراری در کودکان باشد. این مشکلات می تواند به دلیل استرس روانی، رویدادهای ناخوشایند یا مشکلات خانوادگی ایجاد شود.
مشکلات حسی در کودکان
کودکان با اختلال پردازش حسی، به علت مشکل در پردازش محرک های حسی محیطی مثل نور یا صدا در محیط های شلوغ یا محیط های با نویز شنوایی به هم میریزند و علائم بی قراری از خود نشان می دهند. کودک بی قرار شده و ممکن است پرخاشگری کند. این علائم در کودکان اوتیسم به صورت شایع دیده می شود.
این کودکان معمولا با علائم مختلفی مواجهه هستند که عبارتند از :
تحرک بیش از حد
عدم توجه و تمرکز
رفتار نامنظم و بی قاعده
احساسات ناپایدار مانند گریه بی مورد
مشکلات خواب و استراحت
حرکات اضافه و بی هدف
انواع بازی های مناسب کودکان بی قرار
بسته به علت بی قراری در کودکان درمان این اختلال متفاوت است. برای استفاده از بازی برای درمان بی قراری باید در انتخاب بازی ها دقت کنید متناسب با سن و سال کودک انتخاب شود. انواع بازی ها به شرح زیر می باشند :
بازی های آرامش بخش: بازی هایی مانند فشار دادن توپ های بادی، گل بازی
بازی های حرکتی: فعالیت های بدنی مانند پریدن، رقصیدن، بازی با توپ و حلقه، حفظ تعادل و انجام حرکات کوچک مانند چرخیدن.
بازی های آموزشی: بازی هایی که به کودکان کمک می کند تا مهارت های اجتماعی، حرکتی، تفکر و خلاقیت خود را تقویت کنند.
بازیهای خلاقانه: به کودک اجازه میدهد تا در بازیهای خلاقانه مانند نقاشی، مدلسازی، خلق آثار هنری، ساخت اسباببازی و داستان های خیالی شرکت کند.
درمان بی قراری در کودکان
درمان بی قراری در کودک می تواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد. استفاده از روش درمانی بسته به علت بی قراری متفاوت است. پس از ارزیابی دقیق علائم کودک توسط متخصص و تشخیص درست علت بی قراری، روش درمانی مناسب برای هر کودک مشخص می گردد.
دارودرمانی
دارو درمانی روش موثر برای کنترل بی قراری در مواردی نظیر کودک دچار اختلال نقص توجه و بیش فعالی است. در این موارد با تجویز داروهایی علائم بیش فعالی در کودکان کنترل می شود. اما مصرف دارو همیشه عوارض خود را دارد و به عنوان الویت درمان در نظر گرفته نمی شود. در حیطه کودکان تلاش می شود علائم بی قراری با روش های دیگر کنترل گردد.
درمان شناختی و رفتاری
در این روش درمانی ، با استفاده از تکنیک های رفتاردرمانی به کودک آموزش داده می شود که بتواند روی مهارت های خودکنترلی و احساسات خود مسلط شود. این روش درمانی با کمک والدین و به صورت هماهنگ با بهره گیری از تکنیک های تشویقی انجام می شود.
درمان حسی
در این روش درمانی با ارائه تحریکات حسی مختلف به تعدیل حواس کودک کمک می شود تا کودک بتواند به محرک های حسی که در اطراف خود دارد ، پاسخ مناسب بدهند و بی قرار و مضطرب نشود.
انجام تمرینات آرام سازی در کودکان
با آموزش دادن تکنیک هایی به کودک از جمله تکنیک تنفس عمیق ، مدیتیشن ،یوگا ، و… به کودک کمک می شود به آرامش لازمه برسند. همچنین انجام ماساژ های آرامسازی کمک بسزایی در بهبود توانایی های خود کنترلی کودک می نماید.
برای این که بتوان به تشخیص بهتر در زمینه رفتارهای بی قرار کودکان رسید باید به روانپزشک کودک و نوجوان ، روانشناس کودک و نوجوان و کاردرمان مراجعه کرد . این متخصصین با انجام مصاحبه با والدین و خود کودک می توانند پی به این مسئله ببرند و یا با انجام تست هم می شود از علت بی قراری کودک آگاه شد. در مرحله بعد با توجه به علت بی قراری روش های درمانی مناسب جهت بهبود و کنترل رفتارهای کودک برنامه ریزی می شود. مرکز تخصصی توانبخشی کودکان در این زمینه با مشاوره رایگان به سوالات شما پاسخ می دهد.
سوالات متداول درمان بی قراری در کودکان
به عوامل متعددی از جمله عوامل فیزیکی، محیطی، شناختی و روانی
تنظیم برنامه روزانه، فعالیت های بدنی، فراهم کردن محیطی آرام قبل از خواب و برقراری ارتباط با متخصصان انجام دهند.
