یکی از مهمترین اقداماتی که والدین باید برای آینده فرزند خود انجام دهند تشخیص و ارزیابی توانایی های شناختی کودکان است. با آگاهی داشتن از بهترین زمان سنجش هوش کودک خود به شما کمک می کند تا نقاط قوت و ضعف ذهنی او را بهتر بشناسید و در صورت نیاز، اقدامات لازم برای رشد هوش، توجه، مهارت های یادگیری و توانمندی های تحلیلی او را انجام دهید. بسیاری از کارشناسان رشد معتقدند که سنجش هوش در دوره های حساس رشدی، مسیر آموزشی و رفتاری کودک را هدفمند می کند و حتی می تواند از بروز مشکلات یادگیری در سنین مدرسه جلوگیری کند.

منظور از استعدادیابی چیست ؟

هدف از استعدادیابی، کشف و شناسایی نقاط قوت و زمینه‌ های بالقوه‌ ای است که کودک می‌ تواند در آنها تقویت شود. این مهارت ها در زمینه‌ های مختلفی از جمله هوش زبانی، هوش منطقی-ریاضی، هوش موسیقیایی، هوش بدنی-جنبشی و دیگر زمینه‌ ها مشاهده شود.

شناسایی توانایی ها، به خانواده‌ ها و مربیان این اجازه را میدهد تا بهترین مسیر برای رشد و توسعه کودکان را شناسایی کنند. با شناخت دقیق از شناسایی قابلیت‌ ها در سنین ابتدایی، می‌ توان فعالیت‌ ها و آموزش‌ های مناسب را برای او انتخاب کرد تا بتواند در زمینه‌ هایی که مهارت دارد، بهتر پیشرفت کند.

بهترین سن سنجش هوش کودکان

از سن ۳ سالگی بهتر است هوش کودکان را ارزیابی کرد، اما بهترین زمان برای انجام این ارزیابی‌ ها در سن ۷ سالگی است. در این سن، کودکان به سطحی از رشد شناختی و اجتماعی رسیده‌اند که نتایج آزمون‌ های هوش دقیق‌تر و قابل اعتمادتر خواهد بود.

هوش کودکان را می توان در چند مرحله مورد سنجش قرار داد که در ادامه به شرح آن می پردازیم.

در ادامه بخوانید : بخش آموزش پیش دبستانی

پس از تولد

از لحظه ای که کودک به دنیا می آید می توان به هوش کلی کودکان پی برد. در لحظه تولد ، پزشکان سعی می کنند ۵ نشانه را که به نشانه های آپگار معروف است ارزیابی کنند. این نشانه ها شامل رنگ پوست نوزاد ، تنفس ، ضربان قلب ، ضربان نبض و واکنش نوزاد است.

نشانه آپگار نوعی نمره است که پزشکان با آن می توانند متوجه سلامتی یا عدم سلامتی کودک شوند. خوب است بدانید که بسیاری از کودکانی که با مشکل هوشی به دنیا می آیند در این نمره ، از سایر کودکان نمرات کمتری کسب می کنند.

از تولد تا دو سالگی

یکی از سنین حساسی که کودکان در آن قرار دارند از لحظه تولد تا دو سالگی است. در این سن ، کودکان رشد بسیاری به لحاظ جسمی دارند ولی بیشتر توانایی های آنها به لحاظ جسمی و حرکتی است و هنوز قادر به ارتباط کلامی نیستند تا بتوان توانایی هوشی آنها را دقیق تر اندازه گیری کرد.

کودکان در این سن علاوه بر این که از توانایی هوشی برخوردارند از عملکرد حرکتی و حسی خوبی نیز برخوردار هستند . آنها سریعتر می توانند به توانایی هایی مانند پرتاب کردن ، گرفتن ، نشستن ، راه رفتن و دویدن مسلط شوند.

سنین قبل از مدرسه

سن پیش دبستانی یکی از مهمترین دورانی است که می توانیم توانایی هوشی کودکان را اندازه گیری کنیم. در این سن کودک از لحاظ جسمی و حرکتی توانایی خوبی دارد و همچنین قادر به توانایی کلامی می باشند. با تسلط داشتن در این دو زمینه به راحتی می توان زمینه اندازه گیری هوش کودک را فراهم کرد. آزمونهای معتبر هوشی برای این سنین طراحی شده است که به خوبی می توانند توانایی هوشی کودکان قبل از سنین مدرسه را اندازه گیری کنند. بنابراین شما می توانید با استفاده از این روشها ، توانایی هوشی کودکان را اندازه گیری کنید.

سن مدرسه

یکی دیگر از سنینی که می توانید توانایی های هوشی کودکان را اندازه گیری کنید سن مدرسه است. هر چند برخی از افراد ممکن است چنین بیان کنند که این سن برای تشخیص توانایی کودکان چندان زود نیست ؛

ولی واقعیت این است که در این سن بچه ها علاوه بر توانایی های جسمانی و کلامی ، توانایی های اجتماعی خوبی نیز کسب کرده اند و در صورتی که از توانایی هوشی پایین یا بالا برخوردار باشند با بررسی این سه حوزه به خوبی می توانیم به توانایی ها یا مشکلات آنها پی ببریم.

و همچنین ببینید : تست هوش کودک سه ساله تا 5 ساله

معرفی انواع تست هوش کودکان

هوش و مسائل مرتبط با آن یکی از مفاهیم جذاب، جالب و مورد توجه روان‌شناسان است که باعث شده همواره افراد بسیاری به دنبال یافتن شیوه‌ها و راه‌هایی برای اندازه گیری و ارزیابی آن باشند

معتبرترین و کاربردی ترین آزمون های هوش سنجی برای کودکان عبارتند از:

• آزمون هوش ریون
• آزمون هوش وکسلر
• تست هوش آدمک
• تست هوش بوناردل
• تست هوش استنفورد-بینه
• تست هوش چندگانه گارنر
• تست هوش کتل
• تست هوش رینولدز

 

سخن آخر

به طور کلی، سنجش هوش کودک در سن ۷ سالگی بهترین زمان برای ارزیابی دقیق و قابل اعتماد توانایی های شناختی او محسوب می شود. در این سن، ضریب هوشی کودک پایدارتر است، مغز به بلوغ کافی برای پاسخ دهی به آزمون ها رسیده و توانایی شناسایی دقیق استعدادها و هدایت آموزشی وجود دارد.