یکی از مشکلات و اختلالاتی که میتواند هم در کودکی و هم در بزرگسالی، زندگی را برای افراد چالشبرانگیز کند، اختلالات یادگیری است. اختلال خواندن یا دیسکلکسیا یا نارسا خوانی یکی از رایج ترین اختلات یادگیری است که در مرحله اول بر مهارتهای خواندن و نوشتن تاثیر میگذارد البته تاثیر آن فقط به این مهارتها محدود نمیشود. نارساخوانی در واقع مربوط به پردازش اطلاعات است. افراد نارساخوان ممکن است در پردازش و به خاطر سپردن اطلاعاتی که میبینند و میشنوند مشکل داشته باشند که این میتواند بر یادگیری و کسب مهارتهای سواد تاثیر بگذارد. نارساخوانی همچنین میتواند سایر زمینهها مانند مهارتهای سازمانی را هم تحت تاثیر قرار دهد. اما با تشخیص به موقع و استفاده از روشهای آموزشی مناسب و تمرینهای خاص، میتوان بهبودهای قابل توجهی را در مهارتهای خواندن این افراد مشاهده کرد.
در صورتی که کودک شما در سنین 6 تا 8 سالگی مهارت های خواندن پایین تر از حد نرمال از خود نشان می دهد برای بررسی به متخصص اختلال یادگیری مراجعه نمایید، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می تواند از مشکلات بعدی مانند افت تحصیلی و اعتماد به نفس پایین و ترک تحصیل جلوگیری نماید.
در این مقاله می خواهیم با اختلال خواندن یا دیسلکسیا آشنا شویم . پس تا آخر مطلب با ما همراه باشید.
دیسلکسیا چیست ؟
دیسلکسیایک ناتوانی یادگیری است که خواندن و کارهای مربوط به زبان را سختتر میکند. این به دلیل اختلالاتی در نحوه پردازش نوشتار مغز رخ میدهد که میتواند نحوه درک افراد از نوشتار را تحت تاثیر قرار دهد.
دیسلکسیا در زیر مجموعه یکی از انواع اختلالات یادگیری خاص قرار دارد و مهمترین چیزی که باید در خصوص این اختلال در نظر گرفت این است که نارساخوانی به دلیل مشکلات هوش، شنوایی یا بینایی نیست.
کودک با اختلال نارساخوانی در شناسایی و خواندن حروف و کلمات دچار مشکل می باشد و این مشکل به علت عدم آموزش یا نقص آموزشی اتفاق نمی افتد. به زبان ساده تر کودک علی رغم آموزش مناسب در محیط مدرسه نمی تواند مهارت های خواندن را متناسب با همسالان خود انجام دهد. ممکن است صدای حروف را اشتباه بیان کند. کلمات مشابه را با هم اشتباه بگیرد و حتی در خواندن کلمات آشنا بریده بریده عمل نماید.
رایجترین علائم اختلال یادگیری خواندن یا دیسلکسیا شامل موارد زیر میباشد :
مشکل در روان خواندن کلمات ساده
مشکل در یادگیری نام حروف
مشکل در تفکیک حروف با اشکال مشابه
مشکل در قافیهبندی جملات
بیمیلی به بلند خواندن در کلاس
در شنیدن کلمات جدید مشکل دارند.
مشکل در ارتباط صداها با حروف یا قسمتهایی از کلمات.
در یادگیری نحوه با هم بودن صداها مشکل دارند.
اختلاط موقعیت صداها در یک کلمه
علت اختلال یادگیری خواندن یا دیسلکسیا
اغلب افرادی که به این اختلال دچار میشوند در خانوادههایی متولد شدهاند که یکی از اعضای خانواده آنها دارای این مشکل است. عوامل ژنتیکی نقش موثری در بروز این اختلال دارند. از دیگر عوامل به وجود آمدن این اختلال بروز مشکل در تعداد نورونهای مغزی است که روی تکلم تاثیر میگذارد. این مشکل در مغز باعث کاهش عملکرد فعالیت نیمکره چپ میشود و همچنین در قسمت فوقانی پیشانی عملکرد ضعیفی دارد. علاوه بر اختلال یادگیری خواندن، اختلال در مهارتهای شنیداری، بینایی، چشمی و حافظه را به دنبال دارد.
انواع دیسلکسیا
دیسلکسیا یا نارساخوانی را میتوان بر اساس شدت آن در سطوح مختلف به سه دسته کلی تقسیمبندی کرد:
خفیف : مشکلات وجود دارد، اما شما میتوانید با پشتیبانی مناسب، آنها را جبران کنید یا آنها را حل کنید.
متوسط : مشکلات به اندازه کافی قابل توجه هستند که به دستورالعملها و کمکهای تخصصی نیاز است. همچنین ممکن است به مداخلات یا تسهیلات خاصی نیاز داشته باشید.
شدید : اختلالات و ناتوانیها به قدری واضح هستند که حتی با مداخلات تخصصی هم همچنان مشکل سازند.
تشخیص اختلال دیسلکسیا
تشخیص این اختلال چالش برانگیز است مخصوصا اگر کودک وارد مدرسه نشده و با مهارتهای خواندن آشنایی ندارد. برای تشخیص این اختلال به یک متخصص مراجعه کنید. در ارزیابیهایی که یک متخصص انجام میدهد تمامی موارد از جمله مهارت زبان شفاهی، روان خواندن، درک مطلب، املا و دامنه لغات مورد توجه قرار میگیرد. برای روند بهتر درمان تستهای بینایی، شنوایی و مغز نیز انجام میشود. تشخیص زودهنگام اختلال یادگیری خواندن میتواند از بروز مشکلات جدی در آینده جلوگیری کند.
مرکز تخصصی توانبخشی کودکان دکتر صابر با استفاده از تست های استاندارد و تخصصی اختلال یادگیری و ارزیابی بالینی دقیق در حیطه تشخیص و درمان این اختلال فعالیت می نماید. در صورت نیاز به مشاوره می توانید با شماره 09199195836 تماس گرفته و با متخصصین ما به صورت رایگان مشاوره نمایید.
عوارض اختلال یادگیری خواندن
مهمترین عوارضی که می تواند بر سطح کیفیت زندگی فرد تاثیر بگذارد موارد زیر می باشد که به آنها اشاره شده است :
مشکل در یادگیری: خواندن یکی از اساسیترین نیازها برای اکثر دروس و ارتباط گرفتن است. فرد مبتلا در کلاسهای درسی دچار مشکل میشود و ممکن است از همسالان خود عقب بیافتد.
مشکلات اجتماعی: درمان نشدن این اختلال باعث کاهش عزت نفس، مشکلات رفتاری، اضطراب، پرخاشگری و کنارهگیری از دوستان و والدین میشود.
مشکلات در بزرگسالی: ضعف در خواندن و عدم درک مطالب مانع از شکوفا شدن کودک در دوران رشد میشود. همین امر در بزرگسالی اثرات منفی روی آینده شغلی وی میگذارد.
اگر درمان به موقع و اصولی انجام شود کیفیت زندگی فرزند شما به مقدار قابل توجهی تغییر میکند. در زیر به روشهای درمانی موثر اشاره شده است:
آموزش فشرده و اختصاصی
روشهای چند حسی
استفاده از فناوریهای آموزشی
روان درمان شناختی رفتاری
گفتار درمانی
کاردرمانی
آموزشهای تخصصی
مشاوره روان شناختی
استفاده از تکنولوژی
راه های پیشگیری از اختلال یادگیری
این اختلال یک اختلال چند وجهی می باشد و نمی توان به سادگی از بروز آن جلوگیری کرد اما با انجام موارد زیر می توان احتمال بروز اختلال را کاهش داد و یا از شدت آن کاست.
تشخیص زود هنگام در مشکلات تحصیلی میتواند از رشد این اختلال جلوگیری کند.
ارائه محیط امن آموزشی باعث افزایش اعتماد به نفس فرد می شود.
تحریکات مناسب حس بینایی، حرکتی، شنیداری در دوران نوزادی و کودکی در غالب بازی های حسی
توجه به تغذیه در دوران کودکی و بارداری از بیماریهای ارثی جلوگیری میکند. کمبود اسیدهای چرب ضروری مثل DHA و ویتامین D منجر بروز اختلال یادگیری میشود.
ارتقا مهارت زبانی و گفتاری از سنین پایین تکلم بهتر کودک را به دنبال دارد.
ارزیابی منظم رشد کودک توسط پزشکان باعث بهبود کیفیت زندگی آنها میشود.
مشارکت کردن والدین در یادگیری کودک احساس حمایتگری به او میدهد.
سخن آخر
اختلال یادگیری خواندن میتواند روی بعدهای مختلف زندگی تاثیر بگذارد. برای درمان آن ابتدا یک ارزیابی کلی انجام شده و سپس جلسات مشاوره و روشهای درمانی شروع می شود. بهتر است این درمان از کودکی آغاز شود تا روند درمان سریعتر و موفق تر پیش رود و در دوران بزرگسالی، فرد بتواند آن را کنترل و مدیریت کند.
سوالات متداول اختلال خواندن یا دیسلکسیا چیست؟
دیسلکسیا یا نارساخوانی
ژنتیک
این مشکل در مغز باعث کاهش عملکرد فعالیت نیمکره چپ میشود و همچنین در قسمت فوقانی پیشانی عملکرد ضعیفی دارد.
