اصطلاح درست در زبان فارسی " بیش فعالی " گفته می شود نه " پیش فعالی". این واژه به معنی این است که فرد دچار فعالیت های بیش از حد است و توانایی کنترل توجه و انرژی خود را ندارد به همین دلیل روانشناسان و پزشکان از واژه " بیش فعالی " استفاده می کنند و پیش فعالی یک واژه نادرست و غیر تخصصی می باشد.
اختلال بیش فعالی اغلب نشانه نوعی بیماری روانی یا جسمی است و منجر به بیش فعالی، بیتوجهی و بروز رفتارهای تکانشی میشود این بیماری معمولاً در سنین پایین تشخیص داده میشود و اختلالی قابل درمان است.
تفاوت اصلی این دو در این است که بیشفعالی یک تشخیص رسمی و مرتبط بر معیارهای روانپزشکی است؛ اما پیشفعالی تنها یک برداشت عامیانه است که معمولاً در میان خانوادهها رواج دارد استفاده از این واژه میتواند باعث سوء تفاهم و تاخیر در تشخیص درست شود بنابراین بهتر است از اصطلاح علمی کمبود اختلال توجه ، بیش فعالی یا همان ADHD استفاده شود.
ویژگی های رایج در بیش فعالی
بیش فعالی به معنای افزایش فعالیت های غیر عادی می باشد و مدیریت فرد بیش فعال توسط والدین ، معلمان و... دشوار می باشد.
بیش فعالی در سه نوع بالینی طبقه بندی می شود و هر کدام ویژگی ها و الگوهای رفتاری خاصی دارند مانند :
نوع بی توجهی : در این نوع فرد دچار فراوشی و عدم تمرکز می شود و پرتحرکی دیده نمی شود اما بی نظم و حواس پرت است.
نوع بیش فعالی – تکانشی : در این نوع تحرک زیاد و رفتارهای عجولانه مشاهده می شود و حرف دیگران را قطع می کنند و پرحرف هستند.
نوع ترکیبی : در این نوع علائم بی توجهی و تکانشی باهم ترکیب هستند و ناتوانایی زیادی در تمرکز و رفتار خود دارند.
تشخیص و درمان بیش فعالی
تشخیص و درمان بیش فعالی باید مورد بررسی و ارزیابی دقیق علائم رفتاری قرار گیرد که تصمیم نهایی را پزشک متخصص تعیین می کند.
روش های درمان به شرح زیر می باشد :
روش های درمان علمی
تجویز داروها محرک مانند گروه متیل فنیدات برای تنظیم توجه و کاهش تکانشگری می باشد.
پیشگیری و کاهش ریسک
در این نوع اختلال پیشگیری قطعی ممکن نیست اما شناخت عوامل ژنتیکی و محیطی به کاهش ریسک کمک می کند سبک زندگی سالم، مدیریت استرس خانواده و نظم رفتاری والدین میتواند شدت علائم را کنترل کند.
فرق بیش فعالی و پیش فعالی در یک نگاه
برای درک بهتر فرق بیش فعالی و پیش فعالی باید به این نکات توجه کرد :
در بیش فعالی تمرکز فرد دشوار است اما در پیش فعالی بر روی موضاعات مورد علاقه تمرکز بالا می باشد.
در بیش فعالی فرد رفتارهای تکانشی و بی قراری بالاست اما در پیش فعالی رفتار فرد بالغ تر اما گاهی منزوی می شود.
در بیش فعالی فرد در یادگیری مشکل دارد، اما در پیش فعالی عملکرد یادگیری بالاست حتی بیشتر از سن خود پیشرفت می کند.
در بیش فعالی فرد کمتر به احساسات دیگران توجه می کند اما در پیش فعالی نسبت به احساسات دیگران حساسیت بالایی نشان می دهد.
روش های مدیریت پس از درک فرق بین بیش فعالی و پیش فعالی
موارد زیر مدیریت بعد از درک بین بیش فعالی و پیش فعالی را برای شما بیان می کند :
1.مدیریت بیش فعالی
درست کردن یک برنامه منظم روزانه برای کودک
استفاده ار تشویق های مثبت
کمک گرفتن از مشاوران و روانشناسان متخصص
استفاده از ویدئوهای آموزشی برای والدین
2.مدیریت پیش فعالی
ایجاد چالش های مناسب براساس سن کودک
تقویت مهارت های اجتماعی از طریق بازی و ارتباط های گروهی
کاهش فشار و استرس ناشی از کمال گرایی
درک بهتر از فرق بین بیش فعالی و پیش فعالی در والدین
شناخت تفاوت بین بیش فعالی و پیش فعالی به والدین کمک می کند که تا رفتارهای کودکان خود را بشناسد و بهتر درک کند همچنین اقدامات مناسبی برای کمک آنها انجام دهند در حالی که بیش فعالی به کنترل رفتارهای تکانشی و افزایش تمرکز نیاز دارند اما در پیش فعالی نیازمند تقویت توانمندی ها و کاهش استرس روانی می باشد.
با استفاده از روش های علمی و کمک گرفتن از متخصصین می توان به بهبود کیفیت زندگی کودکان کمک کرده تا استعدادهای آنها در بهترین شکل ممکن نمایان بشود.
سخن آخر
اختلال بیش فعالی اگر به موقع درمان و پیشگیری نشود امکان دارد باعث انزوا ، افسردگی ، مشکلات خانوادگی و ارتباطی و... برای فرد شود در صورت مشاهده علائم این اختلال به پزشک مراجعه شود و با مشاوران و روانشناسان در ارتباط باشید.
سوالات متداول فرق پیش فعالی و بیش فعالی چیست؟کدام درست است!؟
یک اختلال رشدی -عصبی است که بسیار درمان مشکل و پیچیده ای دارد.
بیش فعالی به معنای افزایش فعالیت های غیر عادی می باشد و مدیریت فرد بیش فعال توسط والدین ، معلمان و... دشوار می باشد.اما پیش فعالی یک واژه نادرست و غیر تخصصی می باشد.
