بی توجهی یکی از علت اصلی بروز علائم کمبود محبت در کودکان است. گاهی اوقات والدین بقدری درگیر مسائل روزمره زندگی و مشغله‌های کاری بیرون از منزل می‌شوند که یادشان می‌شود، فرزندشان را در آغوش بگیرند، او را ببوسند، ساعتی در کنارش بنشینند و به حرفش گوش دهند، با او بازی کنند یا همراه او به تماشای تلویزیون بپردازند. همین رفتارهای به ظاهر کوچک برای کودکان بسیار بزرگ می باشد که رد صورت بی توجهی والدین اثر بدی بر روی روح و روان کودک می گذارد  و به مرور زمان این خلا عاطفی تا سالها در آنها همراه می شود و در نتیجه در بزرگسالی با مشکلات متعددی روبه رو می شوند.

کودکان برای رشد بهتر جسمی و روحی خود نیازمند عشق و محبت هستند و درصورتی‌که از این دو نعمت محروم شوند، قطعاً با مشکل کمبود محبت و عاطفه روبه‌رو خواهند شد؛ چراکه دو اصل مهم و اساسی در زمینه رشد و تربیت صحیح کودکان همین محبت و توجه پدر و مادر‌ها است.

در این مقاله می خواهیم همچنین راه‌های درمان و راهکارهای مناسب برای والدین را ارائه می‌دهیم تا بتوانید کودکی سالم و شاد تربیت کنید. پس تا پایان مطلب با ما همراه باشید. 

کمبود محبت در کودک چیست ؟

از نظر روانشناسان کودک ، کمبود محبت به نبود گرما و محبت عاطفی، مراقبت و تربیت گفته می‌شود. کودکانی که محبت کافی از مراقبان، والدین و افراد نزدیک زندگی خود دریافت نمی‌کنند، دچار کمبود محبت می‌شوند. محبت شامل ابراز کلامی عشق و گفتن «دوستت دارم»، محبت فیزیکی و نیز در دسترس بودن از نظر عاطفی است. وقتی که یک یا چند مورد از این عناصر وجود نداشته یا ناکافی باشد، کودک کمبود محبت را تجربه می‌کند. 

اشکال کمبود محبت در کودکان

• عدم محبت فیزیکی: عدم لمس محبت‌آمیز کودک مانند در آغوش گرفتن، نوازش کردن و حرکات آرامش‌بخش جسمی برای کودک.
• عدم دسترسی عاطفی: والدینی که نسبت به نیازهای عاطفی کودک بی‌توجه هستند. آن‌ها نیازهای عاطفی کودک را بی‌پاسخ می‌گذارند یا آن‌ها را طرد می‌کنند. این موارد می‌تواند شامل گوش دادن فعال و همدلانه، وقت‌گذرانی باکیفیت با کودک و گفت‌وگو با او باشد.
• محبت ناسازگار به کودک: والدین گاهی محبت‌آمیز رفتار می‌کنند و گاهی به کودک بی‌توجه هستند که این باعث می‌شود کودک در مورد حمایت آن‌ها نامطمئن و بی‌اعتماد شود.
• محیط‌های غفلت‌آمیز: موقعیت‌هایی که نیازهای عاطفی اساسی کودک به دلیل عوامل و مشکلات استرس‌زا مانند مسائل سلامت روان والدین، مصرف مواد مخدر، چالش‌های اجتماعی و مشکلات مالی به فراموشی سپرده می‌شود.

در ادامه بخوانید : درمان بی قراری در کودکان

علائم کمبود محبت در کودکان

علائم کمبود محبت در کودکان شامل موارد زیر می باشد :

عدم کنترل عاطفی

کودک برای رشد و پرورش ، نیازمند عشق و محبت است. اگر کودک ،  در محیط  زندگی خود مورد توجه قرار بگیرد، میتواند در روابط خود با همسالان به خوبی ارتباط برقرار کند. اما اگر کودک به اندازه کافی از حس توجه و حمایت برخوردار نشود نمی تواند در میان همسالان خود ار تباط برقرار کند ، تشخیص احساسات و ناهنجارهای اجتماعی برای او دشوار می شود در نتیجه نمی تواند چگونه نحوه رفتاری با دیگران داشته باشد. بروز چنین مشکلی در پسران بیشتر از دختران بوده  و اگر این روند کمبود عاطفه در آن ها ادامه پیدا کند منجر به بروز مشکلات بیشتر و خطر ناک تری  میشود.

انزوا و گوشه گیری در هنگام برخورد با دیگران

یکی از علائم کمبود محبت در کودکان عدم نشان دادن علاقه و ارتباط با همسالان واطرافیانش است.  چنین کودکانی  به دلیل اینکه محبت ندیده اند  و مهارت اجتماعی ضعیفی دارند ،  در برخورد با دیگران ممکن است دچار درگیری و انزوا شوند.

نافرمانی و عدم اطاعت

کودکانی دچار کمبود محبت هستند از لفاظ زشت و غیر قابل قبولی استفاده می کنند اغلب از فرمان ها سرپیچی می کنند و حتی ممکن است دست به رفتارهای غلطی مانند خشم ، پرخاشگری ، ترس های کنترل نشده ، تغییرات ناگهانی خلق و خوی ، که با انجام این رفتارها به دنبال جلب توجه می باشد به همین دلیل برخی کودکان از والدین خود نافرمانی میکنند تا بتوانند از این طریق حس توجه را در خود ایجاد کنند.

احساس ناامنی کردن

احساس نا امنی کردن در  کودکان به گونه ایست که ممکن است در اثر برخورد با دیگران از خود دفاع کنند و یا سعی کنند از افراد فاصله بگیرند.

بی ثباتی در کودکان

کودکی که دچار خلاء عاطفی شده و احساس تنهایی میکند ، در برقراری روابط با دیگران احساس ترس میکند و همچنین نمیتواند به دیگران اعتماد کند . 

عدم پیشرفت تحصیلی

از بارز ترین نشانه های کمبود محبت در کودکان ، افت  تحصیلی و عدم پیشرفت میباشد. در این زمان کودک علاقه ای به درس خواندن ندارد و  به دلیل اینکه در محیط مدرسه توانایی رو به رو شدن با همسالان و چگونه ارتباط با آنان را نمیداند باعث میشود تا هیچ علاقه ای حتی به مدرسه رفتن نداشته باشد.این موضوع باعث شده تا کودک هیچ انگیزه ای به درس خواندن نداشته باشد.

و همچنین ببینید : علت پرخاشگری کودکان ۵ ساله

روش های درمان کمبود محبت در کودکان

از مهمترین راه های پیشگیری کمبود محبت در کودکان ابراز عشق و علاقه و محبت به آنها می باشد. راهکارهای موثر و مفید در درمان کمبود محبت کودکان بیان شده است :

• لمس جسمانی و آغوش گرفتن
•  کمک و حمایت کردن از کودک
• همدلی با کودک و تایید احساسات او
•  هدیه دادن به کودک
• بازی درمانی از راه‌های درمان کمبود محبت در کودکان
• درمان شناختی-رفتاری کمبود محبت کودک
• درمان مبتنی بر سبک‌های دلبستگی
• خانواده درمانی
•  درمان متمرکز بر تروما
•  روان‌درمانی برای افراد با کمبود محبت و توجه در کودکی

 

سخن آخر

از روی احساس بی‌ارزشی کودک هم می‌توان کمبود محبت او را حدس زد. یکی از مهم‌ترین دلایل عزت‌ نفس پایین کودک، عدم دریافت محبت، عشق و توجه از جانب اطرافیان است. هرچیزی که تجربه ناامنی به کودک منتقل کند، محرک احساس کمبود محبت است؛ تنها راه پیشگیری و درمان کمبود محبت در کودکان، عشق‌ورزیدن به آن‌ها است.