کاردستی برای کودکان مبتلا به اوتیسم یک فعالیت‌های تخصصی محسوب می شود که برای برآوردن نیازهای حسی و ترجیحات کودکان در طیف اوتیسم طراحی شده است. آنها تحریک حسی را فراهم می کنند و به رشد مهارت های حرکتی، تمرکز و بیان خود کمک می کنند. این فعالیت ها نه تنها یک خروجی درمانی برای ابراز خود ارائه می دهند، بلکه نیازهای حسی منحصر به فرد آنها را نیز برآورده می کنند.کاردستی با سایر روش‌های کاردرمانی مانند یکپارچگی حسی، آموزش مهارت‌های اجتماعی و تقویت مهارت‌های شناختی ترکیب می‌شود.

در ادامه به بررسی اهمیت بازی کاردستی برای کودکان اوتیسم می پردازیم.

کاردستی چیست ؟

کاردستی به فعالیت‌های هنری و دستی اطلاق می‌شود که شامل بریدن، چسباندن، رنگ‌آمیزی، مدل‌سازی، بافتن و ساخت اشیا با مواد مختلف است. در کاردرمانی، این فعالیت‌ها به صورت هدفمند برای دستیابی به اهداف درمانی خاص طراحی می‌شوند.

در ادامه می توانید بخوانید : پرورش هوش هیجانی کودک

انواع کاردستی ها برای کودکان اوتیسم

 کاردستی با جعبه های مقوایی : از ساختن دژها گرفته تا ساخت ربات‌ها، جعبه‌های مقوایی امکانات بی‌پایانی را برای برانگیختن تخیل کودک ارائه می‌دهند.

هنر حسی با یخ : منجمد کردن آب رنگی در قالب های یخ و اجازه دادن به کودکان برای نقاشی با آنها می تواند یک تجربه حسی با طراوت باشد.

آب بازی مهره : مهره های آب شیک و رنگارنگ هستند و برای بازی حسی و اکتشاف عالی هستند.

مدل سازی خاک رس : کار با خاک رس می تواند درمانی باشد. این به کودکان اجازه می دهد تا قالب، شکل دهند و خلق کنند و در عین حال حواس لامسه خود را تقویت کنند.

سطل های حسی : سطل های حسی پر از برنج، لوبیا یا ماسه می تواند گنجینه ای از تجربیات لمسی باشد. اضافه کردن اسباب‌بازی‌ها یا اشیاء کوچک می‌تواند آن را به یک فعالیت اکتشافی سرگرم‌کننده تبدیل کند.

 ماسک های بشقاب کاغذی : کودکان می توانند از رنگ، پر و سایر لوازم کاردستی برای ساختن ماسک استفاده کنند که به آنها اجازه می دهد احساسات و عواطف خود را بیان کنند.

کاردستی روبان : با استفاده از لوازم هنری و صنایع دستی، کودکان می توانند خلاقیت خود را تقویت کنند.

هنر شن و ماسه : با استفاده از ماسه های رنگی، کودکان میتوانند طرحهای لایه ای را در ظروف شفاف ایجاد کنند. این کاردستی از نظر بصری محرک است و می‌تواند با ترجیحات حسی کودک تنظیم شود.

نقاشی با انگشت : این کاردستی به کودکان مبتلا به اوتیسم اجازه می دهد تا بافت ها و رنگ ها را کشف کنند. این فقط در مورد محصول نهایی نیست؛ این فرآیند به خودی خود لذت حسی عظیمی را ارائه می دهد.

بازی با خمیر مجسمه سازی : خمیر بازی تجربیات حسی لمسی را ارائه می دهد. قالب‌گیری و شکل‌ دهی می‌تواند مهارت‌های حرکتی ظریف را افزایش دهد و خروجی خلاقانه‌ای برای کودکان در طیف اوتیسم فراهم کند.

بطری های حسی:  با ترکیبات براق، مهره ها و مایعات پر شده اند و یک تجربه بصری مسحورکننده ایجاد می کنند. آنها برای کودکان مبتلا به اوتیسم عالی هستند زیرا تحریک حسی را ارائه می دهند و می توانند آرام بخش باشند.

کار دستی پازل: با استفاده از قطعات پازل قدیمی، بچه ها می توانند پروژه های هنری مختلفی خلق کنند. این برای اوتیسم نمادین است و می تواند راهی برای بحث در مورد منحصر به فرد بودن هر فرد باشد.

راز موفقیت کودکان اوتیسم در انجام کار دستی

-فعالیت را متناسب با توانایی‌های فعلی کودک انتخاب کنید تا احساس ناامیدی نکند.

-اگر کودک به حیوانات علاقه دارد، کاردستی‌های مرتبط با حیوانات طراحی کنید.

-از برنامه زمانی مشخص، دستورالعمل‌های بصری و محیط منظم استفاده کنید.

-فعالیت پیچیده را به گام‌های ساده‌تر تقسیم کنید و هر مرحله را جداگانه آموزش دهید.

-کودک را برای تلاش و پیشرفت تشویق کنید، نه فقط نتیجه نهایی.

-اگر کودک به فعالیتی علاقه نشان نداد، آن را تغییر دهید یا تطبیق دهید.

-از موادی استفاده کنید که برای کودک راحت هستند و به تدریج مواد جدید را معرفی کنید.

-به کودک اجازه دهید بین چند گزینه انتخاب کند تا احساس کنترل داشته باشد.

-به کودک زمان کافی برای یادگیری و تمرین بدهید.

-والدین را در فرآیند درمان مشارکت دهید و فعالیت‌های خانگی پیشنهاد کنید.

و همچنین ببینید : برداشتن وسایل بدون اجازه در کودکان

اهمیت کاردستی برای کودکان اوتیسم

تقویت مهارت‌های حرکتی ظریف : استفاده از قیچی، چسب، مداد و مواد مختلف به تقویت عضلات دست و انگشتان کمک می‌کند.

بهبود هماهنگی چشم-دست : فعالیت‌های کاردستی نیازمند هماهنگی دقیق بین دیدن و حرکت دست است.

افزایش تمرکز و توجه : کاردستی کودک را تشویق می‌کند تا مدت طولانی‌تری روی یک فعالیت متمرکز بماند.

توسعه خلاقیت و تخیل : کودک می‌تواند ایده‌های خود را به شکل ملموس درآورد.

کاهش اضطراب : فعالیت‌های تکراری و ساختاریافته کاردستی می‌توانند آرامش‌بخش باشند.

تقویت مهارت‌های اجتماعی: کاردستی گروهی فرصتی برای تعامل، همکاری و نوبت‌گیری فراهم می‌کند.

احساس موفقیت: تکمیل یک پروژه کاردستی به کودک احساس دستاورد و اعتماد به نفس می‌دهد.

 

سخن آخر

کاردستی برای کودکان در تمام سنین از 2 سال به بالا مناسب است. برای کودکان کوچک‌تر، فعالیت‌های ساده‌تر مانند پاره کردن کاغذ، چسباندن برچسب و رنگ‌آمیزی با انگشت انتخاب می‌شود. کودکان بزرگ‌تر می‌توانند در پروژه‌های پیچیده‌تری مانند اوریگامی، دوخت و ساخت اشیای سه‌بعدی شرکت کنند .هدف نهایی، کمک به کودک برای دستیابی به حداکثر استقلال و بهبود کیفیت زندگی در تمام زمینه‌ها است.