امروزه یکی از چالش های والدین روبه روشدن با رفتارهای اشتباه و خطرناک کودکان است که نحوه مقابله با رفتار نادرست کودک از خود آن مشکل سخت ترمی باشد. یکی از مشکلات عمده که والدین با آن درگیر هستند برداشتن وسایل بدون اجازه توسط کودکان می باشد که در برخی مواقع والدین را عصبانی و کلافه می کند.طبیعی می باشد که ادامه دادن این رفتار نادرست توسط کودکان، والدین را کم تحمل کند. اما باید توجه داشته باشیم که کودکان روحیه حساسی دارند و این رفتار‌های ما در واکنش به رفتارهای کودکان است که پایه‌های شخصیت آن‌ها را شکل می‌دهد.

در این مقاله با ما همراه باشید تا شما را به دلایل بروز این مشکل و روش برخورد با آن آشنا کنیم.

در ادامه می توانید بخوانید : اضطراب صبحگاهی کودکان | علائم، دلایل و راهکارهای عملی برای والدین

علت برداشتن وسایل بدون اجازه در کودکان چیست ؟

حرف‌کشیدن از کودکان راحت است، اما تکیه بر اظهارات‌شان خطا است. خودآگاهی کودکان پایین است و از درک درست علت رفتارهای‌شان ناآگاه‌اند. در ادامه به علت این رفتار نادرست در کودکان را بیان می کنیم :

خود کنترلی ضعیف و رفع فوری نیازها

خودکنترلی کودکان پایین است و آن‌ها وقتی چیزی را بخواهند دیگر به بحث مالکیت و محدودیت‌های مربوط به آن فکر نمی‌کنند. برای تصدیق خودکنترلی پایین آن‌ها کافی است کمی به رفتارهای عجولانه‌شان دقت کنید تا شدت و قدرت این موضوع را دریابید. آن‌ها وقتی به چیزی نیاز داشته باشند، در برابر وسوسه‌ی برداشتن بدون اجازه‌ی آن ناتوانند. این موضوع در بچه‌های دارای کنترل تکانه ضعیف مانند کودک برونگرا بیشتر مشاهده می‌شود.

خودمحوری زیاد و همدلی کم

کودکان درکی از شدت ناراحتی طرف مقابل از دزدیده‌شدن اموال و دارایی‌هایش ندارند. آن‌ها نمی‌توانند بفهمند که دیگران برای داشتن وسیله‌های‌شان چقدر زحمت کشیده‌اند و تاچه حد برای ازدست‌دادن‌شان غمگین می‌شوند.

جلب توجه

کودکان وقتی کسل و بی‌حوصله می‌شوند یا توجه کافی از اطرفیان نمی‌گیرند، ممکن است برای کمی هیجان‌طلبی و جلب‌توجه،بدون اجازه دست به وسایل دیگران بزنند. توجه طلبی کودکان یکی از نیازهای اساسی آن‌ها است، پس در ارضای آن کوتاهی نکنید.

حسادت و انتقام

پرخاشگری انواع متفاوتی دارد که یکی از آن‌ها پرخاشگری وسیله‌ای است. در این نوع پرخاشگری، کودک به‌قصد انتقام‌گرفتن از اطرافیان و خصوصا دیگر همسالان، وسایل آن‌ها را برمی‌دارد.

فشار همسالان یا همرنگ جماعت شدن

فشار همسالان از 6 الی 7سالگی شروع می‌شود و با افزایش سن شدت می‌گیرد. برخی کودکان از تعریف همسالان تحریک می‌شوند و برای جلب‌توجه‌شان دست به دزدی می‌زنند. گاهی هم دوستان به‌صورت گروهی دزدی می‌روند و هرکدام‌شان نقشی را در فرآیند دستبرد بر عهده می‌گیرند. این‌کار جرات آن‌ها را برای دزدی بیشتر می‌کند.  برداشتن بدون اجازه وسایل توسط کودک، گاهی از عدم اعتمادبه‌نفس آن‌ها و به تبع آن ترس از تمسخر و فشار کودکان دیگر ناشی می‌شود.

الگوبرداری از دیگران

قدرت تقلید و الگوبرداری کودکان زیاد است. گاهی‌اوقات دلیل رفتارهای دزدی در بچه‌ها به مشاهده‌ی این رفتار توسط دیگران و الگوبرداری از آن‌ها برمی‌گردد.

ضعف سلامت روان

 بر اساس تحقیقات، بچه‌های دارای عزت‌نفس و اعتماد‌به‌نفس پایین به‌احتمال بیشتری درگیر مشکلات قانونی ناشی از دزدی بیمارگونه می‌شوند. موضوعات دیگری مانند افسردگی، اضطراب، تروما و تکانشگری کودکان نیز در بروز این مشکل تأثیرگذار هستند.

احساس بزرگ شدن و استقلال‌طلبی و برداشتن وسیله دیگران

زمان‌هایی پیش می‌آید که کودکان از نادرست بودن فعل سرقت، آگاهی دارند و به صورت کلی از عواقب آن آگاه‌اند اما با ادامه دادن به این کار، حس استقلال نسبی می‌کنند و از این موضوع لذت می‌برند. این مورد بیشتر در میان کودکانی رخ می‌دهد که غرور زیادی دارند و یا حس می‌کنند که از سمت خانواده تأمین نمی‌شوند. پس رفتاری مثل برداشتن بدون اجازه وسایل توسط کودک، می‌تواند از احساساتی چون متکی نبودن به غیر، به وجود آید.

همچنین ببیند : آیا بیش فعالی ژنتیکی هست

برخورد والدین در هنگام روبه روشدن با برداشتن وسایل بدون اجازه در کودکان

طرز برخورد شما در تکرار یا عدم تکرار این رفتار تاثیر زیادی دارد.روش برخورد والدین به شرح زیر می باشد :

• آرامش خود را حفظ کنید و واکنش تند نشان ندهید
• گفت‌وگویی همدلانه ترتیب دهید
• وسیله را به صاحبش برگردانید
• ترس زیر پای کودک نیندازید
• آموزش قانون و تعیین پیامد برای تکرار مجدد
• تاکید بر صداقت و همدلی
• آموزش احترام به دارایی‌های دیگران
• آموزش مهارت حل مسئله به کودک
• شناسایی و رفع علل زیربنایی
•  شرايط را براي جبران اشتباهش فراهم کنيد
•  بيش از حد آسان نگيريد
• خودتان الگو باشيد
• در صورت لزوم به روان شناس مراجعه کنيد

از چه سنی به کودک بیاموزیم که به وسایل دیگران بدون اجازه دست نزند ؟

یکی از راه های مناسب برای آموزش رعایت حق مالکیت دیگران ، رعایت این حقوق از سوی والدین است. پدران و مادران باید مراقب رفتار خود باشند مثلا بدون اجازه به وسایل سایر اعضای خانواده دست نزنید و حتی برای استفاده از وسایل کودک نیز از او اجازه بگیرند .

تحت هیچ شرایطی از تنبه بدنی استفاده نکنید . کودکان ازشش سالگی به بعد می توانند به صورت کامل و واضح ، مفهوم مالکیت و نادرست بودن رفتار« برداشتن وسایل دیگران » را درک کنند. در این زمان است که والدین باید محدویت ها و تنبیه هایی را برای این عمل در نظر بگیرند.

کودکان کم سن و سال که هنوز به مدرسه نمی روند اغلب بدون آن که ارزش مادی اشیا را درک کنند، دست به این کار می زنند، آنها حتی گاه از این که برداشتن چیزی بدون اجازه از صاحب آن اشتباه است مطلع نیستند. 3 تا 6 سالگی کودک ، مرحله شخصیت طلبی نامیده می شود.

بچه ها تقریبا از چهار سالگی با مفهوم مالکیت آشنا می شوند. در 4 تا 5 سالگی ، خود را محور جهان می پندارند و حتی تصور می کنند که والدین بیشتر متلعق به آنها هستند تا خواهران و برادرشان .در این سنین بچه ها با مفاهیمی مانند خوب و بد ، جریمه و پاداش و راست و دروغ آشنا می شوند.

سخن آخر

برداشتن وسايل ديگران ممکن است در هر سني رخ دهد؛ اما معناي اين عمل به اقتضاي سن و شرايط افراد متفاوت است. اين رفتار در سنين خردسالي تا حدودي شايع است و انگيزه کودکان در اين زمان اغلب لذت بردن از داشتن چيزي يا اقناع حس کنجکاوي است. پيشگيري از اين رفتارها بهترين روش ممکن است. از همان دوران کودکي تلاش کنيد تا مفهوم مالکيت را به او آموزش دهيد.