فلج ارب (Erb's Palsy) یک نوع آسیب عصبی است که به دلیل آسیب به شبکه عصبی بازو  ایجاد می‌شود این آسیب معمولاً در نوزادان هنگام زایمان و در بزرگسالان به دلیل حوادث مختلف، مانند تصادفات یا آسیب‌های ورزشی، رخ می‌دهد در این مقاله، به بررسی علائم، راه‌های تشخیص، علل ایجاد، انواع آسیب‌های عصبی و روش‌های درمان فلج ارب خواهیم پرداخت.

 تعریف فلج ارب

فلج ارب به آسیب عصبی در ناحیه گردن و شانه اشاره دارد که باعث ضعف یا فلجی در بازو و دست می‌شود این آسیب معمولاً ناشی از کشش یا فشار بیش از حد بر روی اعصاب برازنده بازو است.

 علائم فلج ارب

علائم فلج ارب بسته به شدت آسیب متفاوت است. برخی از علائم شامل:

- ضعف عضلانی: کودک یا فرد مبتلا ممکن است نتواند بازوی خود را به طور طبیعی حرکت دهد.

- عدم توانایی در بلند کردن بازو: فرد ممکن است نتواند بازوی خود را بالاتر از سطح شانه بلند کند.

- حرکت غیرطبیعی بازو: ممکن است بازو به سمت پایین آویزان باشد یا به سمت بدن بچسبد.

- کاهش حس در بازو: فرد ممکن است احساس درد یا بی‌حسی در ناحیه آسیب‌دیده داشته باشد.

-تغییرات در رفلکس‌ها: رفلکس‌های طبیعی ممکن است کاهش یابند یا غیرفعال شوند.

همچنین بخوانید : روی پنجه راه رفتن کودکان ؛ علت و راه های درمان

راه‌های تشخیص فلج ارب

تشخیص فلج ارب معمولاً از طریق ترکیبی از معاینه بالینی و تست‌های تصویربرداری انجام می‌شود روش‌های تشخیصی شامل:

1.معاینه بالینی

پزشک با بررسی حرکات و واکنش‌های کودک یا بیمار، می‌تواند نشانه‌های فلج ارب را شناسایی کند این معاینه شامل ارزیابی قدرت عضلانی، حساسیت و رفلکس‌ها می‌شود.

2.تست‌های تصویربرداری

- MRI (تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی): این تست می‌تواند به شناسایی آسیب‌های عصبی و بافت‌های نرم کمک کند.

- Ultrasound (سونوگرافی): سونوگرافی می‌تواند برای ارزیابی وضعیت بافت نرم و اعصاب مورد استفاده قرار گیرد.

3.الکترومیوگرافی (EMG)

این تست می‌تواند فعالیت الکتریکی عضلات را اندازه‌گیری کند و به پزشک کمک کند تا بفهمد آیا اعصاب به درستی کار می‌کنند یا خیر.

 علل ایجاد فلج ارب

فلج ارب معمولاً به دلیل کشش یا فشار بر روی اعصاب برازنده بازو ایجاد می‌شود برخی از علل رایج شامل:

1. زایمان سخت

در زایمان‌هایی که نوزاد بزرگ‌تر از حد معمول باشد یا در زایمان‌هایی که نیاز به استفاده از ابزارهای خاص (مانند فورسپس) باشد، خطر آسیب به اعصاب افزایش می‌یابد.

2. تصادفات

در بزرگسالان، تصادفات رانندگی، سقوط‌ها یا حوادث ورزشی می‌توانند منجر به آسیب به شبکه عصبی بازو شوند.

3.عفونت‌ها

برخی عفونت‌ها می‌توانند باعث التهاب و آسیب به اعصاب شوند.

 انواع آسیب عصبی در فلج ارب

آسیب‌های عصبی در فلج ارب معمولاً به چهار نوع تقسیم می‌شوند:

1. نوع آکونتیک (Avulsion)

در این نوع، اعصاب از نخاع جدا می‌شوند و آسیب شدیدی ایجاد می‌کنند این نوع آسیب معمولاً غیرقابل درمان است.

2. نوع روت (Rupture)

در این حالت، عصب پاره شده است اما هنوز به نخاع متصل است این نوع آسیب معمولاً نیاز به جراحی دارد.

3. نوع کششی (Neuropraxia)

این نوع آسیب خفیف‌ترین شکل آسیب عصبی است که معمولاً به دلیل کشش ایجاد می‌شود و ممکن است خودبه‌خود بهبود یابد.

3.نوع ترومایی (Neurotmesis)

این نوع آسیب شامل قطع کامل عصب است و نیاز به جراحی فوری دارد.

راه‌های درمان فلج ارب

درمان فلج ارب بستگی به شدت آسیب و سن بیمار دارد روش‌های درمانی شامل:

1. فیزیوتراپی

فیزیوتراپی یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای بهبود حرکات و تقویت عضلات آسیب‌دیده است تمرینات مخصوص می‌تواند به بازیابی قدرت و هماهنگی حرکتی کمک کند.

2. کاردرمانی

کاردرمانی می‌تواند به کودک کمک کند تا مهارت‌های حرکتی روزمره را یاد بگیرد و توانایی‌های خود را تقویت کند.

3. جراحی

در موارد شدیدتر، جراحی ممکن است لازم باشد تا اعصاب پاره شده ترمیم شوند یا فشار بر روی اعصاب کاهش یابد.

4. داروها

داروهای ضد درد و ضد التهاب ممکن است برای کنترل درد و التهاب تجویز شوند.

5. حمایت عاطفی و روانی

حمایت عاطفی از خانواده و مشاوره روانی نیز می‌تواند در روند بهبودی مؤثر باشد.

 ارزیابی اولیه برنامه درمانی

قبل از شروع هر نوع تمرین، ارزیابی دقیق توسط کاردرمانگر ضروری است این ارزیابی شامل بررسی قدرت عضلانی، دامنه حرکتی و توانایی‌های حرکتی نوزاد است بر اساس این ارزیابی، برنامه درمانی مشخص می‌شود.

1. تمرینات تقویتی

این تمرینات به تقویت عضلات آسیب‌دیده کمک می‌کنند و شامل موارد زیر هستند:

- حرکات کششی: کشش ملایم عضلات آسیب‌دیده به افزایش دامنه حرکتی کمک می‌کند.

- حرکات تقویتی: استفاده از وزنه‌های سبک یا باندهای کششی برای تقویت عضلات بازو و شانه.

2. تمرینات هماهنگی و تعادل

این تمرینات به افزایش هماهنگی حرکتی و تعادل نوزاد کمک می‌کنند:

- تمرینات بازی: استفاده از اسباب‌بازی‌های نرم و رنگارنگ که نوزاد را تشویق به حرکت بازو می‌کند.

-حرکات چرخشی: چرخاندن بازو به سمت جلو و عقب برای افزایش دامنه حرکتی.

همچنین بخوانید : یادگیری رنگ کودکان

 تکنیک‌های تحریک حسی فلج ارب

تحریک حسی می‌تواند به بهبود حس و ادراک حرکتی کمک کند:

1.استفاده از بافت‌های مختلف:

قرار دادن نوزاد در معرض بافت‌های مختلف (نرم، زبر، گرم و سرد) برای تحریک حس لامسه.

2.صداها و نورها:

استفاده از صداها و نورهای جذاب برای جلب توجه نوزاد و تشویق به حرکت.

 3.مشاوره والدین

آموزش والدین در مورد نحوه انجام تمرینات در خانه و نحوه حمایت از نوزاد در فرآیند بهبودی بسیار مهم است.

سخن پایانی     

فلج ارب یک مشکل جدی است که می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی فرد داشته باشد شناسایی زودهنگام علائم و شروع درمان مناسب بسیار مهم است با توجه به پیشرفت‌های پزشکی، بسیاری از بیماران با درمان مناسب قادر به بازگشت به زندگی عادی خواهند بود اگر شما یا فرزندتان علائم فلج ارب را تجربه کردید، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید تا بهترین راهکارهای درمانی برای شما ارائه شود.