فلج مغزی اطفال یک اختلال نورولوژیکی در مغز است که باعث می شود عملکرد حرکات کودک و توانایی کنترل عضلات و هماهنگی و تعادل و حتی توانایی برقراری ارتباط را مختل می کند. کودکانی که مبتلا به فلج مغزی هستند بخاطر ناتوایی های جسمی که دارند ممکن است دچار یکسری اختلالات رفتاری شوند. اختلالات رفتاری مجموعه ای از رفتار هایی است که کودک انجام می دهد اما از طرف جامعه پذیرفته نیست و گاهی فعالیت های روزمره او را مختل می کند.

مشکلات رفتاری مانند لجبازی، بی قراری و بد خلقی در کودکان فلج مغزی به وفور دیده می شود. کاردرمانی جسمی با استفاده از تکنیک های مختلف درمانی و ماساژهای ریلکسیشن در کاهش درد کودک و کاهش استرس او مفید بوده و آستانه تحمل کودک را بالا می برد، همچنین استفاده از تکنسک های رفتاردرمانی که توسط متخصصین مجرب مرکز دکتر صابر انجام می شود بر روی کنترل رفتارهای پرخاشگرانه و لجبازی این کودکان موثر می باشد؛ آموزش نحوه برخورد صحیح به والدین نیز از دیگر خدماتی است که مرکز دکتر صابر را از دیگر مراکز کاردرمانی متمایز می نماید. تلاش ما ایجاد آرامش برای خانواده در کنار درمان موثر کودکان می باشد که با یاری خداوند و با رضایت مراجعین محترم مرکز بدست می آید.

آن دسته از کودکانی که مبتلا به فلج مغزی هستند نسبت به سایر کودکان 5 برابر بیشتر به مشکلات رفتاری دچار می شوند. به طور کلی فلج مغزی مستقیم روی رفتار کودک تاثیر نمی گذارد اما علائم آن می تواند کودک شما را نا امید کند و باعث از کوره در رفتن او شود.در ادامه قصد داریم بیشتر به رابطه ی بین مشکلات رفتاری و فلج مغزی در کودکان بپردازیم.

دلایل تاثیر فلج مغزی روی حرکات رفتاری کودک

اختلالات یادگیری:

نزدیک به 50 درصد مبتلایان به فلج مغزی اختلال یادگیری دارند.این اختلال باعث میشود کودکان سخت اطلاعات را پردازش کنند .

درد اسکلتی عضلانی:

منقبض شدن عضلات به صورت غیر ارادی و دشواری در حفظ تعادل و حرکت های غیر قابل کنترل  باعث می شود استرس روی مفاصل ایجاد شود و منجر به درد مزمن شود. در نتیجه کودک ممکن است در چنین شرایطی مقاومت کند و رفتار های پر تنشی انجام دهد.

مقایسه با همسالان:

در صورتی که کودکی زود هنگام پی به مشکلات فلج مغزی خود ببرد ممکن است این موضوع باعث ایجاد حس متفاوت بودن با سایر کودکان در او شود و یکسری رفتار های پرتنش انجام دهد.

نقص در حرکات دهانی :

فلج مغری ممکن است حتی روی عضلات اطراف دهان نیز تاثیر بگذارد و مشکلاتی را زمان غذا خوردن و یا صحبت کردن برای کودک ایجاد کند.در نتیجه کودک ممکن است مداوم بخاطر این گونه مشکلات آزرده  شود و حرکات تکانشی انجام دهد.

تعامل والدین:

کودکان بسیاری از رفتار های اطرافشان را منعکس می کنند، در صورتی که کودک شما استرس و اضطرب شما را حس کند ممکن است شروع به بازتاب این حس کند.

همچنین بخوانید :گفتار درمانی در کودکان 

شایع ترین علائم رفتاری در کودکان فلج مغزی

شناخت و مداخله زود هنگام به رفتار های مشکل ساز برای کمک به کودک و مقابله با آن اهمیت زیادی دارد، والدین باید رفتار های خاص مکرر و مداوم و مشکل ساز کودک را تشخیص دهند . از شایع ترین علائم رفتاری در کودکان فلج مغزی می توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

دروغ گویی

خود آسیبی یا آسیب رساندن به حیوانات و افراد

دزدی

نافرمانی

تکانشگری

سیگار کشیدن

بیش فعالی

رفتار نامناسب جنسی

تهدید کردن دیگران

جیغ کشیدن

تخریب اموال

راه حل مشکلات رفتاری

مسلما شناخت راه های درمان برای کودکان مبتلا به فلج مغزی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است، در ادامه قصد داریم چند مورد از مهم ترین روش های مقابله با اختلالات رفتاری در کودکان فلج مغزی را بررسی کنیم:

مثبت نگری:

در صورت تشویق کردن کودک به انجام رفتار های مناسب باعث می شود این رفتارها تقویت شوند. اکثرا کودک به بازخورد های مثبت بیشتر از بازخورد های منفی واکنش نشان می دهد.

ایجاد رابطه درمانی:

طی دوران درمان ایجاد رابطه ی درمانی با کودک خیلی مهم است چرا که باعث می شود کودک دنبال تایید شدن توسط درمانگر خود باشد ،همچنین کودک یاد میگیرد چه کارهایی قابل قبول و چه کارهایی غیر قابل قبول است.

مراقبت های حمایتی :

کودکی که مراقبت های مورد نیاز را دریافت نمی کند از مشکلات رفتاری رنج می برد، ارائه مراقبت های حمایتی برای به حداقل رساندن یا مدیریت کردن استرس زندگی روزمره کودک  و استفاده از روش های درمانی مثل بازی درمانی و ماساژ درمانی از اصلی ترین عوامل برای کمک به مهار رفتار های مشکل ساز او می باشد.

برنامه ریزی :

جلسه های درمانی را بر اساس برنامه ریزی پیش ببرید. اول از فعالیت های شناخته شده و بعد فعالیت های جدید را به او معرفی کنید و همیشه کودک را برای تغییر آماده کنید.

فاصله گرفتن از کودک:

زمانی که رفتار کودک در حین جلسه درمانی بد می شود برای چند دقیقه از او فاصله بگیرید و هیچ تعاملی با او نداشته باشید و مطمئن شوید کودک دلیل کار شما را متوجه شده است.

مدل سازی اصول صحیح تعامل با کودک :

هر کودک منحصر به فرد است و خلق و خوی متفاوتی دارد بنابراین بهتر است برای تعامل بهتر با کودک با او هماهنگ باشیم ، با مدل سازی اصولی والدین به طور عملی یاد میگیرند چطور مشکلات رفتاری کودکشان را مدیریت کنند.

عوامل خطرساز و ابتلا به فلج مغزی کدام اند؟

زایمان زودرس

خون ریزی داخلی مغز

لخته های خونی

علل ژنتیکی

زردی شدید نوزاد

ناسازگاری گروه خونی جنین با مادر

عوارض ناشی از مصرف دارو در بارداری

التهاب جفت

وزن کم نوزاد(کمتر از 5/1 کیلوگرم)

آسیب مغزی به کودک زمان زایمان یا بارداری

راه های پیشگیری از فلج مغزی:

با وجود اینکه تشخیص فلج مغزی در دوران بارداری امکان پذیر نیست اما راهکارهایی برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری در کودکان وجود دارد که شامل موارد زیر می شود :

واکسیناسیون کودک طبق برنامه پیش رود.

در دوران بارداری از استعمال دخانیات پرهیز شود.

منظم به متخصص زنان و زایمان خود مراجعه کنید.

قبل ازمصرف هرگونه  دارو با پزشک خود مشورت کنید.

سخن نهایی

بروز مشکلات رفتاری در هر کودکی طبیعی است اما در کودکان مبتلا به فلج مغزی علت بروز این رفتار ها متفاوت است، فلج مغزی اختلالی حرکتی ناشی از آسیب به مغز در حال رشد و تکامل کودک است. ناتوانی های یادگیری و اختلالات تشنجی و...در افزایش مشکلات رفتاری کودکان فلج مغزی نقش دارند اما عواملی مثل محیط استرس زا و عدم رفتار صحیح با کودک می تواند خیلی بیشتر موثر باشد. در نتیجه به والدین توصیه می شود برای حل اختلالات رفتاری کودک خود از متخصصان و کاردرمانگران جهت انجام درمان های رفتاری در کنار کاردرمانی جسمی کمک بگیرند.