اوتیسم یکی از اختلالات عصبی رشدی بوده که در اولین سالهای زندگی کودک مشخص می شود، امروزه به مسئله ی پیشگیری از ابتلا به اوتیسم در خانم های باردار بسیار زیاد توجه شده است چراکه طبق تحقیقات مشخص شده است که عوامل خطر محیطی که در طول دوره قبل از تولد عمل می کنند می تواند بر رشد عصبی کودک تاثیر زیادی بگذارد و با توجه به اینکه سیستم عصبی در دوران بارداری شکل می گیرد این دوره بهترین فرصت برای کاهش عوامل خطر است. به طور کلی پزشکان نمی دانند چه عاملی باعث ایجاد اوتیسم می شود اما مادر باردار با ایجاد و رعایت کردن یکسری تغییرات در زندگی خود احتمال داشتن یک کودک سالم را افزایش دهند.
مرکز تخصصی اختلالات کودکان دکتر صابر در حیطه تشخیص، درمان و مشاوره خانواده در جهت آگاهی دادن به والدین در زمینه عوامل تشدید کننده خطر ابتلا به اوتیسم فعالیت می نماید. با مطالعه مقالات و پست های ما در شبکه های مجازی می توانید از تاره ترین اخبار علمی در زمینه تشخیص و پیشگیری از اوتیسم مطلع شوید. همچنین با تماس با مشاورین مرکز به صورت رایگان پاسخ سوالات خود را در این حیطه دریافت نمایید.
در ادامه مقاله قصد داریم به بررسی نقش تغذیه مادر در دوران بارداری و تاثیر آن بر ایجاد اوتیسم را بررسی کنیم.
تغذیه مادر و کاهش ریسک ابتلا به اوتیسم
رژیم غذایی و عوامل محیطی جز تاثیر گذار ترین عوامل بر احتمال ابتلا جنین به اوتیسم است، گرچه بهتر است تغذیه سالم در طول زندگی از کودکی تا سالمندی رعایت شود اما در دوره ی بارداری تغذیه ای که مادر مصرف می کند از حساسیت بیشتری برخوردار است ،تغذیه سالم در بارداری نیاز های اساسی بدن مادر و جنین را تامین می کند .
مصرف غذاهای حاوی فلزات سنگین و چربی ها و ترانس و مواد نگه دارنده و بعضی مواد غذایی بخاطر داشتن پلاستیک های بیسفنول و جیوه و چربی های ناسالم می تواند تاثیرات منفی زیادی روی تکامل سیستم عصبی جنین داشته باشد.
یک رژیم غذایی سالم برای کاهش ریسک اوتیسم در دوران بارداری شامل مصرف میوه ها و سبزیجات و غلات و آجیل و ماهی می شود، داشتن آرامش در دوران بارداری نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است و مادر در این دوران بهتر است با انجام مدیتیشن استرس خود را کنترل و آرامش داشته باشد.
غذاهایی که در دوران بارداری خطر ابتلا به اوتیسم را افزایش می دهد
طبق تحقیقات برخی ترکیبات مصنوعی و آلاینده ها در مواد غذایی می تواند آسیب به سلول های عصبی در حال رشد وارد کنند.
غذاهای چرب و سرخ شده :
غذاهای سرخ شده و پرچرب بخاطر تاثیر برسطح قند خون مادر و افزایش مشکلات متابولیکی در بارداری ممکن است رشد مغز جنین را مختل کنند،در صورت مصرف بی رویه این غذاها اختلالاتی در جذب آهن و اکسیژن به مغز جنین به وجود می آید که احتمال ابتلا به مشکلات عصبی مثل اوتیسم را افزایش می دهد .
قند های مصنوعی ونوشیدنی های شیرین:
در صورت مصرف بیش از حد نوشیدنی های شیرین و قند های مصنوعی در دوران بارداری می تواند تاثیر منفی روی سطح قند خون مادر بگذارد و مشکلات متابولیکی به وجود بیاورد.این موضوع ممکن است روی تکامل سیستم عصبی جنین تاثیر بگذارد و باعث افزایش احتمال مشکلات رفتاری و شناختی مثل اوتیسم شود،همچنین افزایش انسولن ناشی از مصرف زیاد قند ممکن است روی هورمون های بارداری و رشد جنین تاثیر منفی بگذارد و مسیرهای رشد مغزی را تحت تاثیر قرار دهد.
فست فود و غذاهای فرآوری شده :
از آنجایی که این غذا ها اغلب دارای مواد نگهدارنده و چربی های ناسالم و افزودنی ها هستند می توانند بر میکروبیوم روده نوزاد تاثیر منفی بگذارد ، همچنین طبق تحقیقات مصرف بیش از حد این غذا ها در دوران بارداری می تواند منجر به افزایش التهاب مزمن در دوران بارداری شود که عاملی خطر ناک برای رشد عصبی جنین محسوب می شود.
مواد غذایی حاوی نیترات و نیتریت:
نیترات و نیتریت در غذاهای فرآوری شده مثل سوسیس و کالباس و بعضی گوشت های بسته بندی شده وجود دارد. این ترکیب شیمیایی ممکن است باعث افزایش التهاب مزمن در دوران بارداری شوند که بر تاثیر سروتونین در رشد مغز تاثیر گذار باشد.
مواردی که خطر ابتلا به اوتیسم را در دوران بارداری کاهش می دهد
می دانیم که اختلال در رشد مغز جنین در رحم و کمبود آهن چاقی و دیابت در مادر اصلی ترین دلایل بروز اوتیسم است در ادامه مواردی را بررسی می کنیم که با در نظر گرفتن آنها در بارداری می توان خطر ابتلا به اوتیسم را کاهش داد .
مصرف ویتامین D:
این ویتامین به جذب آهن از از روده کمک می کند و مانع کم خونی می شود، همچنین از ابتلا به اوتیسم در بارداری جلوگیری می کند .
مصرف آهن:
کمبود آهن در بدن می تواند رسیدن اکسیژن را کند تر کند در نتیجه احتمال ابتلا به اوتیسم بیشتر خواهد شد، بنابراین مصرف موا غذایی نظیر جگر و گوشت قرمز و حبوبات و عدس و لوبیا و... در دوران بارداری پیشنهاد می شود.
مصرف مواد غذایی ید دار:
عملکرد غده تیروئید وابسته به میزان ید است ،در نتیجه کمبود ین باعث کند شدن رشد جنین یا حتی در شرایطی منجر به معلولیت گردد.
مصرف اسید فولیک:
از دیگر راه های کاهش خطر ابتلا به اوتیسم در دوران بارداری مصرف اسید فولیک است ،این ویتامین از جنین در برابر نقص هایی که از بدو تولد با کودک همراه است محافظت می کند .
خواب و استراحت کافی :
کیفیت خواب مادر در دوران بارداری می تواند تاثیر مستقیمی روی عملکرد مغزی جنین داشته باشد،همچنین باعث تنظیم دوپامین در رشد سیستم عصبی و تعادل هورمون های بارداری می شود .
سخن نهایی
اوتیسم از آن دسته از اختلالات عصبی رشدی می باشد که می تواند زندگی خود کودک و خانواده او را نیز به چالش بکشد .تغذیه مادر در دوران بارداری تاثیر بسزایی در کاهش خطر ابتلا کودک به اوتیسم دارد، با رعایت کردن مواردی که در بالا ذکر شد می توانید احتمال ابتلا کودک خود را به اوتیسم به صفر برسانید.در اوتیسم کلینیک می توانید سایر موارد دخیل در ایجاد اوتیسم را مشاهده کنید .
سوالات متداول پیشگیری از اوتیسم در بارداری
خیر ، چرا که زمان ایجاد اوتیسم مشخص نیست .
از آنجایی که هیچ ژن واحدی با اوتیسم مرتبط نیست ،انجام آزمایش ژنتیک می تواند چالش برانگیز باشد ، اما تا حدودی آزمایش های ژنتیک می توانند احتمال اوتیسم در نوزادی که متولد نشده را تخمین بزنند.
بله تحقیقات نشان می دهد کودکانی که مادرشان دارای فقر اهن است پنج برابر بیشتر در معرض ابتلا به اوتیسم هستند.
