یکی از مهم ترین مهارت های ارتباطی در رشد کودکان صحبت کردن است که از اوایل دوران کودکی شروع می شود. اما برخی از کودکان در هنگام صحبت کردن دچار مکث های طولانی یا توقف های ناگهانی در گفتار می شوند که ممکن است باعث نگرانی والدین شود. البته این مکث ها ممکن است دلایل گوناگونی داشته باشد و این نشانه اختلال گفتاری نیست و یک بخش طبیعی از روند رشد گفتاری کودک است اما اگه طولانی شود نیاز به بررسی تخصصی دارد. شناخت علت مکث های طولانی در صحبت کودکان و انتخاب روش درمان مناسب می تواند به بهبود مهارت گفتاری و افزایش اعتماد به نفس آن ها کمک کند.
مکث های طولانی مدت در کودکان چگونه است ؟
به توقف های مکرر و طولانی مدت در بین کلمات یا جملات کودک ، مکث های طلانی در گفتار می گویند. در این حالت کودک قادر به واژه ساختن ، جمله گفتن یا تلفظ صحیح نمی باشد. او چند ثانیه مکث می کند سپس به صحبت های خود ادامه می دهد و این وقفه ها در بین گفتارش تا پایان صحبت هایش رخ دهد.
در کودکان (۲ تا ۵ سال) معمولاً موقتی است و در نتیجه رشد سریع زبان و یادگیری لغات جدید اتفاق می افتد اما اگر مکث ها طولانی و بیش از حد ادامه دار شود احتمالا کودک مبتلا به اختلال گفتاری می باشد.
عوامل مختلفی در ایجاد مکث های طولانی مدت در گفتار کودکان وجود دارد که به شرح زیر می باشد :
1.رشد طبیعی زبان
در سنین ۲ تا ۴ سالگی، مغز کودک در حال یادگیری حجم زیادی از لغات و ساختارهای زبانی است. در این مرحله مکث در ساخت جمله و انتخاب واژه برای کودک طبیعی است. و معمولا در روند رشد کودک برطرف می شود.
2.اضطراب و خجالت
بعضی از کودکان هنگام قرار گرفتن در موقعیت های جمع یا هنگام صحبت با افراد غریبه دچار اضطراب می شوند. این اضطراب باعث مکث در گفتار یا توقف ناگهانی در صحبت کردن می شود. اضطراب گفتاری معمولاً در کودکانی که حساس یا کم رو هستند بیشتر مشاهده می شود.
3.لکنت زبان در کودکان
لکنت، در کودک علاوه بر مکث های طولانی، ممکن است صداها یا کلمات را تکرار کند یا صدای خود را به سختی آغاز کند. لکنت معمولاً در سنین پیش دبستانی آغاز می شود و در صورت مداخله و درمان دیر هنگام تا بزرگسالی ادامه خواهد داشت.
4.مشکلات شناختی یا زبان
در بعضی از کودکان در پردازش زبان یا پیدا کردن واژه ای مناسب دچار مشکل می شوند که به علت ضعف در درک و سازمان دادن گفتار ایجاد می شود. . این مشکل معمولاً در کودکانی که دچار تأخیر زبانی یا مشکلات شناختی هستند قابل مشاهده است.
5.مشکلات شنوایی
کودکانی که در شنوایی دچار مشکل هستند در تکرار کلمات یا ادامه صحبت هایشان بیشتر دچار مکث می شوند. این مورد می تواند علت مهم بروز مکث در گفتار کودکان باشد.
6.اختلالات عصبی و رشدی
در بعضی مواقع ، اختلالات عصبی مانند اوتیسم یا اختلال نقص توجه (ADHD) می توانند بر توانایی گفتار و تمرکز کودک تأثیر بگذارند.
7.تقلید از دیگران یا محیط زندگی
اگر کودک در محیطی پرتنش یا پر از تداخل گفتاری رشد کند، ممکن است این الگو را در صحبت خود تکرار کند که این الگو برداری کودک می تواند از والدین و یا اطرافیانش باشد که در گفتارشان دچار مکث هستند.
تشخیص مکث های غیر ارادی در گفتار کودک
متخصص گفتار درمانی ابتدا باید محیط خانوادگی کودک ، وضعیت روحی کودک و تاریخچه شروع صحبت های کودک را بررسی کند سپس از طریق آزمون های گفتاری، شناختی و شنوایی میزان تأخیر زبانی و نوع اختلال را مشخص می کند. گاهی اوقات هم باید روانشناس یا متخصص مغز و اعصاب کودک باید عوامل عصبی یا اضطرابی کودک را ارزیابی کند.
روش های درمان مکث های طولانی مدت در گفتار کودک
درمان بستگی به علت زمینه ای دارد. مهم ترین روش های درمانی عبارتند از:
مکث در گفتار همیشه طبیعی نیست. برخی علائم می توانند نشان دهنده نیاز به بررسی تخصصی توسط گفتاردرمانگر دارد ، که این علائم عبارتند از :
تکرار مکث های طولانی مدت بیشتر از ۲ ثانیه در هر جمله
مکث به همراه تکرار کلمات
کشیدن صداها در کودکان
بروز اضطراب، تعریق یا حرکات غیرطبیعی در زمان حرف زدن
دوری کردن از جمع هنگام صحبت کردن
کندی شدید در گفتار و پاسخ دادن به سوالات
مشاهده این علائم بیش از ۶ ماه
نقش گفتاردرمانگر در درمان مکث های طولانی گفتار
در این حالت گفتاردرمانگر پس از بررسی و ارزیابی وضعیت ککودک ، علت اصلی را شناسایی کرده و برنامه درمانی مشخصی را پیاده می کند که ممکن است این درمان به صورت جلسات فردی یا گروهی صورت پذیرد. در روند جلسات کودک تمرینات گفتاری ، بازی های آموزشی و تمرینات تنفسی برای روان تر شدن گفتار انجام می شود و همچنین ادامه تمرینات با کمک والدین در منزل بسیار مهم است.
سخن آخر
پیشگیری همیشه مؤثرتر از درمان است و ایجاد فضای مثبت گفتاری در خانواده نقش زیادی در رشد طبیعی زبان دارد. با خواندن این مقاله به دلیل و روش درمان مکث های طولانی در گفتار کودکان پی خواهید برد.
سوالات متداول مکث های طولانی در صحبت کودکان علت و روش درمان
دلایل گوناگونی دارد و این نشانه اختلال گفتاری نیست و یک بخش طبیعی از روند رشد گفتاری کودک است اما اگه طولانی شود نیاز به بررسی تخصصی دارد.
