اوتیسم یک اختلال رشدی عصبی است که بر ارتباطات اجتماعی و رفتار تاثیر می گذارد در حالی که آپراکسی اختلالی حرکتی است که توانایی برنامه ریزی حرکات هدفمند را مختل می کند.

شناخت دقیق دو اختلال آپراکسی و اوتیسم باعث می شود که تشخیص بهتری گرفته شود و برنامه های درمانی موثرتری تنظیم شود. درک درست از رابطه میان آپراکسی و اوتیسم برای والدین و مراقبان از اهمیت بالایی برخوردار است. با وجود اینکه گفتار کودک در این دو اختلال شبیه هم هستند اما در بسیاری از موارد می توانند به طور همزمان بروز کرده و زندگی کودکان و خانواده را با چالش مواجه می کند. خدمات گفتاردرمانی و کاردرمانی درکی حرکتی می توانند در بهبود مهارت های گفتاری کودک و برنامه ریزی گفتاری وی موثر بوده و موجب بهبود ارتباط اجتماعی کودکان شود.

مرکز تخصصی گفتاردرمانی و کاردرمانی دکتر صابر در این زمینه فعالیت می نماید و خدمات گسترده ای را به این کدکان ارائه می دهد. 

در این مقاله به ارتباط بین دو اختلال آپرکسی و اوتیسم و تفاوت آنها می پردازیم.

آپراکسی گفتار کودکی چیست ؟

آپراکسی گفتار کودکی یک اختلال عصبی-حرکتی است که توانایی کودک را در برنامه ریزی و اجرای دقیق حرکات عضلانی گفتاری مختل می کند.

این کودکان از نظر ذهنی و شناختی به خوبی زبان را درک می کنند اما در تلفظ کلمات دچار مشکلاتی هستند. این اختلال ناشی از مشکل در برنامه ریزی حرکتی در مغز است که برای حرکات دقیق ضروری است.

آپراکسی می تواند بر حرکات دست ، صحبت کردن و حتی حرکات چشم تاثیر بگذارد این اختلال در زندگی روزمره فرد را بسیار تحت تاثیر قرار می دهد.

همچنین بخوانید : چه ژن هایی باعث اوتیسم می شوند ؟

انواع آپراکسی

آپراکسی به عنوان یک اختلال عصبی به اشکال مختلفی بروز می کند که هر کدام از آنها تاثیرات متفاوتی بر توانایی های حرکتی و ارتباطی فرد دارند.

در ادامه به انواع مختلف آپراکسی که در زیر هر یک از آنها اشاره شده است که به این صورت می باشد :

آپراکسی اندام

آپراکسی ایدئوموتور

آپراکسی مفهومی

آپراکسی گفتاری

آپراکسی ایده ای

آپراکسی باکوفاشیال دهانی              

اختلال طیف اوتیسم چیست ؟

اختلال طیف اوتیسم نوعی اختلال عصبی- رشدی پیچیده است که تعاملات، مهارت های اجتماعی و الگوهای رفتاری را تحت تاثیر قرار می دهد.

علائم اوتیسم

علائم شایع اوتیسم در زیر به آنها اشاره شده است به این صورت می باشد :

• دشواری در تعامل اجتماعی
• مشکل در ارتباط کلامی و غیرکلامی
• رفتارهای تکراری و علایق کم
• حساسیت های شدید یا غیرعادی حسی

مقایسه تفاوت ها و شباهت های آپراکسی و اوتیسم

شباهت ها :

• اختلال در ارتباطات کلامی
• مشکل در ارتباط گرفتن و تعاملات اجتماعی
• الگوهای غیرمعمول در ریتم و آهنگ گفتار
• ناتوانایی در شرکت در گفتگوها
• کلامی که به سختی قابل فهم است

تفاوت ها :

• در آپراکسی ، مشکل در برنامه ریزی حرکتی گفتار است اما در اوتیسم مشکل اصلی در ارتباطات و تعاملات اجتماعی می باشد و در پردازش اطلاعات حسی با مشکلاتی روبه رو می شوند.
• کودکان مبتلا به آپراکسی معمولا در زبان دریافتی درک خوبی دارند اما در افراد مبتلا به اوتیسم ممکن است درک زبان درستی نداشته باشند.
• کودکان مبتلا به اوتیسم معمولا تعاملات اجتماعی ضعیفی دارند اما کودکان مبتلا به آپراکسی تمایل به ارتباط و تعاملات اجتماعی را دارند فقط قادر به بیان واضح آن نیستند.

می دانیم که کودکان مبتلا به اوتیسم نیز می توانند آپراکسی گفتار داشته باشند اما این دو بیماری همچنان دو اختلال جداگانه هستند.

عوامل موثر بر آپراکسی گفتار در اوتیسم

علت دقیق آپراکسی در افراد مبتلا به اوتیسم هنوز به طور کامل مشخص نشده است اما در هر صورت چند عامل در ایجاد آپراکسی گفتار در اوتیسم شناسایی شده است که در زیر به شرح آنها می پردازیم :

1.مشکلات برنامه ریزی و هماهنگی حرکتی :

افراد مبتلا به اوتیسم ممکن است در برنامه ریزی و هماهنگی حرکتی با مشکلاتی روبه رو شوند این مشکلات می توانند تاثیر مستقیمی بر روی توانایی آنها در تولید صداها و گفتاری دقیق داشته باشد.

2.مشکلات یکپارچگی حسی و حرکتی :

تفاوت های پردازش حسی و مشکلات مربوط به هماهنگی و یکپارچگی حرکتی می توانند حرکات دقیق مورد نیاز برای تولید گفتار را تحت تاثیر قرار دهند.

3.مشکلات زبان و ارتباط :

اختلالات زبان و ارتباطات اجتماعی مربوط به اوتیسم می تواند باعث ایجاد یا تشدید آپراکسی گفتار شود.

4.عوامل عصبی :

تفاوت در ساختار و عملکرد مغز و ارتباطات عصبی غیر معمول ممکن است در ایجاد آپراکسی گفتار در افراد مبتلا به اوتیسم نقش بسزایی داشته باشد.

همچنین بخوانید : بهترین رفتاردرمانی اوتیسم

مشکلات پیش روی افراد مبتلا به اوتیسم و آپراکسی گفتار

افراد مبتلا به اوتیسم و آپراکسی با چالش های منحصر به فردی رو به رو هستند و که می تواند بر توانایی آنها در برقرار ارتباط موثر نقش داشته باشد. که این مشکلات به چند دسته تقسیم می شود :

1.مشکلات ارتباطی

2.چالش های تعاملات اجتماعی

3.نیازهای آموزشی و درمانی

 

سخن پایانی

برای درمان افراد مبتلا به اوتیسم و آپراکسی گفتار به محیطی حمایتی نیاز است که روابط مختلف گفتاری را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین بیماران باید با متخصصان همکاری داشته باشند تا مناسب ترین روش درمانی را دریافت کنند و سریع تر به نتیجه مطلوب برسند.