سندروم ساوانت پدیده ای است که گاهی به دنبال آسیب مغزی رخ می دهد و یا به علت یک بیماری عصب رشدی اتفاق می افتد، اما علیرغم آسیب های اجتماعی یا فکری که داشته استعدادهای استثنایی در یک حوزه هنری یا ریاضی از خود نشان می دهد.

افراد مبتلا به این عارضه معمولا دارای یک اختلال عصبی تکاملی مانند اختلال اوتیسم یا آسیب مغزی هستند. در بین مبتلایان اوتیسم از هر 10 نفر تا 200 نفر، 1 نفر تا حدودی به سندروم ساوانت مبتلا هستند.

سندوم ساوانت چیست ؟

سندورم ساوانت بیماری نادری است که در آن افراد مبتلا به اختلالات رشدی مختلف از جمله اختلال اوتیسم ، توانایی و استعدادهای شگفت انگیزی دارند. این بیماری می تواند مادرزادی باشد یا می تواند بعدها در دوران کودکی یا بزرگسالی ایجاد شود. علت دقیق ساوانت ناشناخته باقی مانده است اگرچه نظریات زیادی ارائه شده است اما هنوز علت دقیق و مشخصی ندارد.

علائم و نشانه های سندروم ساوانت

علائم و نشانه های افراد مبتلا به سندروم ساوانت دارای توانایی استثنایی در یک یا چند زمینه هستند که معمولا عبارتند از :

• هنر
• موسیقی
• تقویم و محاسبه عددی
• توانایی های مکانیکی
• توانایی های فضایی
• حافظه

مهارت افراد مبتلا به سندروم ساوانت در این زمینه ها از مهارت میانگین افراد جامعه بیشتر است فردی که سندوم ساوانت دارد، محاسبات ریاضی را بسیار سریع و با جواب درست انجام می دهد یا طراحی های مختلفی با جزئیات زیادی نقاشی می کند.

اکثرما آدمها  وقتی کلمه ی فرد استثنایی را می شنویم یا با آن برخورد می کنیم همیشه جنبه منفی این کلمه یعنی فرد کند ذهن یا عقب مانده را می دانیم در صورتی که اگر جنبه مثبت آن را در نظر بگیریم می بینیم که آنها کودکان تیزهوشی هستند که IQ بالای 130 دارد و به او یک کودک استثنایی می گویند.

افرادی که دارای مهارت های خارق العاده هستند به این افراد سندروم ساوانت می گویند که استعدادها و توانایی های چشم گیری دارند این افراد با نارسایی عقلی که دارند دارای توانایی های برجسته مختلفی نیز می باشند.

رایج ترین انواع ساوانت ، ساوانت تقویمی یا تقویم های انسانی هستند، که می توانند یک روز هفته را برای هر تاریخ معینی در گذشته یا آینده با سرعت و دقت محاسبه کنند یا خاطرات شخصی را از هر تاریخ معین به یاد آورند.

حافظه پیشرفته کلید اصلی " ابر قدرت " در توانایی های افراد ساوانت است. تقریبا نیمی از این افراد دچار اوتیسم و نیمی دیگردارای نوعی آسیب یا بیماری سیستم عصبی مرکزی هستند.

دلایل شکل گیری سندروم ساوانت

علت دقیق سندروم ساوانت ناشناخته است. گاهی در برخی موارد سندروم ساوانت می تواند از ضربات شدید آسیب های مغزی و آسیب های هنگام تولد باشد. همچنین ژن ها و شرایط ژنتیکی خاص نیز ممکن است در شکل گیری این سندروم موثر واقع شود.

بسیاری از محققان نظریاتی درباره سندروم ساوانت در ارتباط با اوتیسم ارائه کرده اند زیرا توانایی های افراد مبتلا به سندروم ساوانت با اوتیسم مرتبط است. افراد مبتلا به اوتیسم در فهم و درک شرایط روانی و حالات دیگر دچار مشکل هستند این ویژگی باعث می شود تا اکثر آنان تمایلی به برقراری ارتباط با جهان بیرون نداشته باشند و انزوا را ترجیح دهند این ویژگی در افراد مبتلا به سندروم ساوانت نیز وجود دارد.

تخمین زده شده است که این عارضه حدود یک در یک میلیون نفر را تحت تاثیر قرار دهد و در مردان شایع تر از زنان است و نسبت آن 6 به 1 است.

راههای درمان بیماری سندروم ساوانت

درمان مبتلایان به سندروم ساوانت مشابه درمان مبتلایان به اختلالات سیستم اعصاب مرکزی مانند اوتیسم است. سندروم ساوانت یک اختلال یا بیماری نیست بلکه وضعیتی است که در آن مهارت و حافظه خارق العاده به یک اختلال اساسی تر مغز پیوند می خورد که ناشی از ناتوانی رشدی یا نوع دیگر از بیماری یا اختلال سیستم عصبی مرکزی است.

افراد مبتلا به سندروم ساوانت توانایی استثنایی در یک یا چند زمینه را دارند ممکن است نیاز به درمان خاصی نداشته باشند با این حال این توانایی ها می تواند باعث شود افراد احساس متفاوتی نسبت به همسالان خود داشته باشند و ممکن است منجر به  گوشه گیری و انزوا و حتی افسردگی شود.

این درمان ها بر اساس نوع و شدت علائم طیف گسترده ای دارند به شرح زیر می باشند :

• رفتاردرمانی
• درمان شناختی رفتاری
• آموزش
• داروهایی مانند ریسپریدون برای درمان تحریک پذیری
• فیزیوتراپی در منزل
• رژیم غذایی مناسب آموزش اجتماعی و گفتاری

راههای تشخیص بیماری سندروم ساوانت

سندروم ساوانت زمانی تشخیص داده می شود که توانایی های یک فرد در یک زمینه خاص به طور استثنایی با توجه به ضریب هوشی و سطح عملکردی بالا دیده شود. در این صوت از آنجایی که سندروم ساوانت به عنوان یک اختلال طبقه بندی نمی شود ابزارها ، دستورالعمل ها یا معیارهای رسمی برای تشخیص سندوم ساوانت وجود ندارد.

 

سخن پایانی

سندروم ساوانت یک بیماری نادر است که باعث ایجاد توانایی ها و استعدادهای خاص و نابی در افراد می شود. با خواندن این مقاله می توانید با بیماری سندروم ساوانت و راههای درمان آن آشنا شوید. باید توجه کنید افراد مبتلا به ساوانت با وجود داشتن استعداد های خاص همچنان به علت مشکلات ارتباطی و علائم اوتیستیک نیاز به درمان داشته و باید خدمات مداوم کاردرمانی و گفتاردرمانی دریافت نمایند.