دلایل زیادی برای تاخیر گفتار در کودکان وجود دارد و گاهی اوقات تشخیص علت آن سخت است. درست است که این مسئله در بین کودکان مبتلا به اوتیسم رایج است اما فقط به این دلیل که کودک دیر صحبت می کند نمی توان گفت مبتلا به اختلال اوتیسم است. تاخیر در گفتار ممکن است در اثر ترکیبی از مشکلات گفتاری و اختلالات روان شناختی بروز کرده باشد. 

دکتر اوتیسم در مرکز اختلالات کودکان با بررسی سوابق رشدی کودک و معاینه بالینی کودک به تشخیص دقیق علت تاخیر کلامی در کودکان می پردازد تا در اولین فرصت ممکن درمان های مورد نیاز را آغاز کند و از بروز مشکلات همراه مانند تاخیر ذهنی و اختلال در یادگیری در این کودکان جلوگیری نماید. مرکز دکتر صابر با بخش تخصصی گفتاردرمانی کودکان تلاش دارد مشکلات گفتاری کودکان را در اولین زمان ممکن درمان نماید.

در این مقاله قصد داریم به بررسی بیشتر تاخیر گفتار و ارتباط آن با کودکان اوتیسم و تفاوت های آن با هم بپردازیم.

ارتباط دیر حرف زدن کودک و اوتیسم

در صورتی که دیرحرف زدن کودک شما ناشی از اختلال اوتیسم باشد یکسری چالش های رفتاری و اجتماعی را به همراه خواهد داشت، چرا که ممکن است برای کودک در معاشرت و ارتباطات اجتماعی مشکلاتی ایجاد شود.

بر اساس تحقیقات، کودکان عادی بین 12 تا 18 ماهگی شروع به گفتن کلمه های کوچک می کنند، این درحالی است که کودکان اوتیسم در 36 ماهگی این رفتار را انجام می دهند.

علائم تاخیر گفتار در کودکان اوتیسم

علاوه بر دیر صحبت کردن کودک یکسری علائم دیگر نیز وجود دارد که می تواند نشانه هایی از اختلال اوتیسم باشد:

کودک اوتیسم با تک کلمه ها صحبت می کند یا عبارت های خاص را بارها تکرار می کند .

اگر کودک اوتیسم را صدا بزنید پاسخ نمی دهد یا خیلی کند واکنش نشان می دهد.

از کلمه هایی استفاده می کند که برای دیگران عجیب است و معنای خاصی ندارد.

حرکت هایی مثل اشاره کردن و نشان دادن چیز های مختلف را انجام می دهد.

بیشتر از نقاشی یا زبان اشاره برای برقراری ارتباط استفاده می کند.

کودک اوتیسم در اولین سالهای زندگی اش از صداهایی مثل غر غر مانند استفاده می کند.

به محرک های حسی مثل صداهای بلند واکنش شدید نشان می دهد.

در بیان نیاز و خواسته های خود مشکل دارد.

همچنین بخوانید : کاردرمانی حسی در کودکان

تفاوت های تاخیر در گفتار و اوتیسم

اوتیسم یک اختلال رشدی است که با چالش‌هایی در برقراری ارتباط، تعاملات اجتماعی، و بروز رفتارهای تکراری یا محدود مشخص می‌شود. در مقابل، تأخیر در گفتار به معنای دیر آغاز کردن یا کندی در تولید و استفاده از گفتار است و لزوماً به معنای ابتلا به اوتیسم نیست. به عبارت دیگر، ممکن است کودکی دچار تأخیر گفتاری باشد بدون اینکه اختلال اوتیسم داشته باشد، هرچند برخی کودکان مبتلا به اوتیسم نیز تأخیر در گفتار را تجربه می‌کنند.

تفاوت در رفتار :

کودکان مبتلا به اوتیسم دارای یکسری رفتار های غیر عادی می باشند و اختلالاتی در پردازش حسی دارند که رفتار آنها را تحت تاثیر قرار می دهد، اما در تاخیر گفتار کودک هیچ رفتار و حرکت غیرعادی از خود نشان نمی دهد.

تفاوت در تعاملات اجتماعی :

کودک مبتلا به اوتیسم توانایی برقراری ارتباط اجتماعی زیادی را ندارد و معمولا از طریق راه های کلامی و غیرکلامی مثل لبخند زدن ارتباطات خود را مدیریت می کند. اما کودکان مبتلا به تاخیر در گفتار قادر به برقراری ارتباط اجتماعی از راه های غیر کلامی هستند و می توانند با همسالان خود ارتباط برقرار کنند.

تفاوت در واکنش به نام خود :

کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم در ماه های اول زندگی نسبت به شنیدن نام خود واکنش خاصی نشان نمی دهند، این در حالی است که کودک مبتلا به تاخیر در گفتار مثل یک کودک 6 ماهه به طور عادی به شنیدن نام خودش واکنش نشان می دهد.

تفاوت در تماس چشمی:

یکی از مهم ترین تفاوت های کودکان اوتیسم با کودکانی که اختلال در گفتار دارند عدم برقراری در تماس چشمی است، البته ممکن است این ویژگی در کودک اوتیسم دائمی نباشد. عدم برقراری در ارتباط چشمی در تاخیر گفتار دیده نمی شود.

تفاوت در توجه مشترک:

توجه مشترک در کودک مبتلا به اوتیسم درگیر مشکلات اساسی است و این اختلال در توجه مشترک که مقدمه ای بر توانایی تقلید و مهارت های یادگیری کودک است، تاثیر مستقیم دارد. درصورتی که در تاخیر گفتار کودک دچار مشکلات این چنینی نیست.

تفاوت در بازی:

کودک مبتلا به اوتیسم زمان بازی کردن دچار نواقص جدی است و قادر به برقرای ارتباط زیاد با هم سالان خود نیست، درصورتی ک در تاخیر در گفتار کودک می تواند عملکرد مناسبی در بازی داشته باشد.

چه زمانی باید نگران دیر حرف زدن کودک خود باشیم ؟

در صورتی که کودک شما ویژگی های زیر را دارا باشد بهتر است که به متخصص این زمینه مراجعه کنید :

1.کودک تا 12 ماهگی قادر به حرف زدن نباشد.

2.کودک تا 18 ماهگی قادر به گفتن تک کلمه نباشد.

3.کودک تا 24 ماهگی نتواند دو کلمه را باهم ترکیب کند.

4.عدم استفاده از جملات ساده تا 30 ماهگی

5.کودک در گفتن داستان مشکل داشته باشد

روش های درمانی تاخیر در گفتار در کودکان اوتیسم

گفتاردرمانی:

قطعا یکی از بهترین درمان ها برای تاخیر در گفتار کودک،گفتار درمانی می باشد. گفتار درمانی مجموعه ای از ماساژهای دهانی و تمرینات تولید صوت را برای درمان مشکلات گفتاری شامل می شود.

بازی درمانی:

بازی درمانی از روش های موثر برای درمان تاخیر گفتار کودک محسوب می شود.

گفتگوی گروهی:

گفتگوی گروهی از تاثیر گذار ترین روش ها برای درمان تاخیر در گفتار است .در این روش کودک به صورت گروهی فیلمی میبیند و سپس در مورد آن با دیگران بحث می کند.

آواز خوانی :

برای رشد مهارت های زبانی و تقویت گفتار کودک می توانید از آواز خوانی استفاده کنید، با خواندن آهنگ های تکراری شما می توانید به کودک خود کمک کنید تا واژگان جدید بیاموزد.

سخن نهایی

مداخله زود هنگام برای کمک به هر کودکی که مبتلا به تاخیر در گفتار است می تواند بسیار کمک کننده باشد، دانستیم که یکی از نشانه های اوتیسم تاخیر در گفتار است اما این مورد به تنهایی نمی تواند دلیل بر اوتیسم باشد و کودک باید توسط پزشک متخصص معاینه شود.