یکی از شایعترین اختلالات در هنگام تولد در نوزادان و کودکان کلاب فوت است و میتوان گفت از هر هزار کودک، یک نفر به این اختلال دچار خواهد شد.
نوزادان ممکن است با برخی ناهنجاریها در سیستم اسکلتی عضلانی به دنیا بیایند. این ناهنجاریها معمولاً ریشه ژنتیکی دارند و قابل پیشگیری نیستند. هرچند ناهنجاریهای مادرزادی نگرانی زیادی برای خانواده ایجاد میکنند، اما لازم است بدانید بسیاری از آنها قابل درمان می باشند
خوشبختانه نابهنجاری کلاب فوت در ماههای آخر جنینی با سونوگرافی قابل تشخیص است. هنگام تولد نیز با مشاهده وضعیت پاهای نوزاد، بدشکلیهای اندام و وضعیت پا چنبری را میتوان تشخیص داد.
کاردرمانی کلاب فوت برای افزایش توانایی حرکتی و استقلال کودک مداخلات خود را به اشکال متفاوت و وسیعی انجام میدهد.
در ادامه به بررسی این موضوع می پردازیم پس با ما همراه باشید.
کلاب فوت چیست ؟
کلاب فوت (club foot) یا پا چنبری مهمترین ناهنجاری در پا میباشد که شیوع زیادی دارد و در پسران دو برابر دختران دیده میشود. کلاب فوت میتواند در هر دو پا یا فقط در یک پا به وجود بیاید که در بیشتر موارد هر دو پا را درگیر میکند.
اگر این عارضه در ماههای ابتدایی زندگی تحت نظر پزشک متخصص درمان نشود، به مرور باعث اختلال در راه رفتن، درد مزمن و تغییر شکل دائمی پا خواهد شد. تشخیص زودهنگام و شروع درمان در هفتههای اول تولد، نقش کلیدی در پیشگیری از عوارض بلندمدت دارد و احتمال موفقیت درمان را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
کلاب فوت در کودکان به چه شکلی می باشد ؟
۱. زاویه بین کف پا و ساق پا افزایش پیدا میکند. یعنی کف پا به سمت زمین متمایل میشود. ۲. انگشتان پا به سمت داخل میچرخد.
در این حالت پایی که آسیب دیده است، کوتاهتر از پای مقابل دیده میشود.
کلاب فوت نوعی ناهنجاری در پا است که به سه دسته تقسیم می شود:
پاچنبری ایدیوپاتیک (با علت ناشناخته)
پاچنبری نوروژنیک (ناشی از عارضه سیستم عصبی)
پاچنبری سندرمی (ناشی از سندرم زمینه ای).
علل ایجاد کلاب فوت
علت این نوع ناهنجاری ناشناخته است .برای ایجاد کلاب فوت دلایل زیادی وجود دارد اما در حال حاضر دلیل قطعی برای این اختلال بیان نشده است.
از جمله دلایل ایجاد کلاب فوت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ژنتیک و سوابق خانوادگی (احتمال ابتلا به کلاب فوت در خانوادهای که سابقه ژنتیکی این عارضه را دارند، بسیار بیشتر است چرا که قابل انتقال بودن ژنتیک ساختار پروتئینی بافتهای در ایجاد کلاب فوت مرتبط است).
تاندون ها (تاندون یک بافت نواری مانند در بدن است که استخوان را به عضلات متصل میکند).
مصرف دخانیات مادر جنین در دوران بارداری
کم بودن مایع آمنیوتیک در دوران بارداری
ابتلا به عفونت یا مصرف داروهای غیرمجاز در دوران بارداری
تغییرات ژنی خاص
انواع مختلف کلاب فوت
کلاب فوت را بر اساس عامل ایجاد کننده در هر گروه میتواند طیف کلاب فوت خفیف تا شدید را شامل بشود:
۱. ناشی از اختلالات عصبی در اینجا کلاب فوت از عوارض بیماریهای مغزی و عصبی است. برای مثال کودکان مبتلا به اسپاینا بایفیدا و فلج مغزی به احتمال زیادی دچار کلاب فوت خواهند شد.
۲. ناشی از سندرمها سندرمهایی همانند همیملیای تیبیا، کوتولگی دیستروفی و... میتواند باعث کلاب فوت بشود.
۳. نامشخص در این کلاب فوت، متخصصان دلیلی برای ایجاد آن پیدا نکردهاند و معمولا آن را ژنتیکی میدانند.
با توجه به میزان چرخش و افتادگی مچ پا یعنی کلاب فوت خفیف تا کلاب فوت شدید، میتوان درمانهای مختلفی را برای این عارضه در نظر گرفت. بهترین زمان برای شروع درمان کلاب فوت ۱ تا ۲ هفته پس از تولد است.
گچگیری تدریجی
در این روش طی چند ماه زاویه بین ساق پا و کف پا تنظیم میشود. یعنی در ابتدا به یک مقدار مشخص پا را به سمت وضعیت صحیح میبرند و آن را گچگیری میکنند. پزشک پس از یک بازه زمانی، میزان زاویه اولیه را افزایش میدهد و دوباره پا را گچ میگیرد. این عمل تا جایی که پا در وضعیت صحیح خود قرار بگیرد، انجام میشود.
جراحی اصلاحی
وقتی کلاب فوت شدید باشد و کوتاهی بیش از حد تاندونها را داشته باشیم در ۶ ماهگی تا ۱ سالگی گزینه جراحی برای درمان کلاب فوت قابل انجام است.
استفاده از بریس و کفش طبی
بریس معمولا بعد از جراحیها برای پیشگیری از برگشت کلاب فوت تجویز میشود و کودک باید به صورت طولانی مدت از بریس استفاده کند. در این روش کم کم و به مرور زمان استفاده از بریس محدود میشود.
بریسها میتواند به دو شکل عمده باشند:
دو پا از طریق میله بهم وصل شوند.
پاها به صورت مستقل باشند.
اگرچه این روش بهتنهایی درمان کامل محسوب نمیشود، اما برای تثبیت نتایج درمان بسیار ضروری است و تأثیر زیادی در موفقیت بلندمدت دارد.
توانبخشی
توانبخشی مثل فیزیوتراپی و کاردرمانی چه قبل از جراحی و چه بعد از جراحی با اهداف وسیعی برای عارضه کلاب فوت توصیه میشود.
کاردرمانی کلاب فوت
کاردرمانی کلاب فوت برای افزایش توانایی حرکتی و استقلال کودک مداخلات خود را به اشکال متفاوت و وسیعی انجام میدهد.
درمان به موقع کلاب فوت بسیار مهم است و حتما باید آن را جدی بگیرید. بهترین زمان برای درمان کلاب فوت قبل از وزناندازی کودک بر روی پاهای خود است. یعنی کودک قبل از این که به مرحله ایستادن و راه رفتن برسد باید درمان خود را شروع کند.
روش هایی که در کاردرمانی کلاب فوت کاربرد دارد عبارتند از:
اصلاح الگوهای حرکتی
تقویت عضلانی
بازی درمانی
ماساژدرمانی
آموزش و مشاوره به خانواده
استفاده از کینزیوتیپ
سخن آخر
پزشکان توصیه می کنند در اسرع وقت به درمان کلاب فوت اقدام شود. درمان زودهنگام از مشکلات آتی کودک پیشگیری می کند. بهتر است درمان را در دو هفته اول زندگی کودک خود شروع کنید
سوالات متداول کاردرمانی کلاب فوت
مهمترین ناهنجاری در پا میباشد که شیوع زیادی دارد و در پسران دو برابر دختران دیده میشود.
