یکی از شکل های کمتر شناخته شده در میان افراد اضطراب پنهان است. این نوع اضطراب برخلاف دیگر نوع ها به‌صورت خاموش و درونی تجربه می‌شود و اغلب اطرافیان و حتی خود فرد از شدت آن مطلع نمی‌شوند. و می تواند بر کیفیت زندگی افراد تاثیر بگذارد. انرژی ذهنی و جسمی را نابود کند و باعث بروز نشانه‌های جسمانی و روانی شود. افراد موفق، کمال‌گرا یا کسانی که تحت فشارهای اجتماعی و محیطی بالا هستند، این اضطراب را بیشتر تجربه می‌کنند زیرا تمایل دارند نگرانی‌ها و دلشوره‌های خود را مخفی کنند. شناخت این حالت و تمایز آن از دیگر انواع اضطراب اهمیت ویژه‌ای دارد، چرا که مدیریت موثر اضطراب بدون شناسایی دقیق آن ممکن نیست.

دشواری تشخیص این اضطراب به همین تناقض میان ظاهر و درون برمی‌گردد. بسیاری از این افراد یاد گرفته‌اند احساساتشان را کنترل کرده یا پشت نقاب موفقیت و خوش‌رویی پنهان کنند. از همین رو، اطرافیان کمتر متوجه مشکل می‌شوند و حتی احتمال دارد خود فرد نیز اضطرابش را جدی نگیرد. در نتیجه، اضطراب به سکوت ادامه می‌دهد و به تدریج اثرات منفی عمیقی بر سلامت روان و جسم بر جای می‌گذارد.

اضطراب پنهان چیست ؟

حالتی طبیعی از واکنش بدن و ذهن به خطر یا فشار است که می‌تواند به فرد کمک کند برای رویارویی با چالش‌ها آماده شود. با این حال، زمانی که این حالت شدید، مداوم و خارج از کنترل شود، به یک مشکل روان‌شناختی تبدیل خواهد شد. این نوع اضطراب شکلی از همین وضعیت است که به جای بروز آشکار، در لایه‌های درونی روان باقی می‌ماند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که نزدیک به 18 درصد از بزرگسالان در جهان، در طول زندگی خود درجاتی از اضطراب را تجربه می‌کنند. بخشی از این افراد به جای بروز علائم آشکار، دچار اضطراب پنهان می‌شوند. تشخیص به موقع علائم استرس پنهان می‌تواند در جلوگیری از بروز مشکلات جدی مانند افسردگی و اختلالات خواب مؤثر باشد و در صورت تداوم، نیازمند درمان اضطراب پنهان است.

در حالت کلی، حواس پرتی و بی‌نظمی، نداشتن قدرت تصمیم‌گیری، بلاتکلیف بودن، نداشتن قدرت کافی برای مقابله با چالش‌های زندگی، نشخوار فکری و کمالگرایی را می‌توان از علائم اصلی اضطراب ناخودآگاه یا پنهان دانست؛ هر چند وجود این اختلال، ممکن است موفقیت افراد را به طور قابل توجهی تقویت کند، اما لازم است بدانید که اضطراب، هر چند از نوع پنهان باشد، باید به عنوان یک اختلال روانی تحت درمان قرار گیرد.

در ادامه می توانید بخوانید : 10 راهکار افزایش عزت نفس کودکان

علت اضطراب پنهان در کودکان

اضطراب پنهان معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل روانی، زیستی و محیطی است. برخی افراد که سابقه حملات پانیک دارند، برای جلوگیری از تکرار آن‌ها، شروع به کنترل افراطی احساسات خود می‌کنند. این کنترل ممکن است ظاهراً موفقیت‌آمیز باشد؛ اما در باطن، اضطراب همچنان وجود دارد و صرفاً پنهان شده است.

از مهمترین دلایل این اختلال عبارتنداز :

• حملات پانیک
• تجربه تروما یا ضربه‌های روحی
• مواد مخدر
• تجربیات ناخوشایند گذشته
• ژنتیک و محیط زندگی

علائم اضطراب پنهان در کودکان

از مهمترین نشانه های اضطراب پنهان در کودکان عبارتند از :

• معده عصبی
• تعریق شدید
• عرق کردن دست‌ها
• شدت گرفتن ضربان قلب
• سردردهای مکرر
• تنگی نفس
• گرفتگی و دردهای عضلانی
• درد فک یا صورت در اثر دندان قروچه
• تکرر ادرار
• بی‌خوابی‌های شبانه و سایر اختلالات خواب
• از دست دادن اشتها
• سرگیجه
• احساس خستگی و ضعف عمومی
• کاهش میل به رابطه جنسی
• احساس درد و سنگینی در قفسه سینه

راهکارهای درمان در اضطراب پنهانی کودکان

به منظور تشخیص اختلال اضطراب پنهانی و هر نوع اختلال اضطرابی دیگر، لازم است حتما به یک پزشک متخصص اعصاب و روان مراجعه نمایید. پزشک درمانگر می‌تواند بر اساس علائم، محرک‌ها و الگوهای رفتاری فرد، بهترین روش درمانی را برای رفع اضطراب پنهان انتخاب نماید.

رایج‌ترین روش‌های درمان اضطراب پنهان به قرار زیر هستند:

• روان درمانی با استفاده از تکنیک شناختی رفتاری یا درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد
• درمان دارویی بر اساس مصرف داروهای ضد اضطراب و داروهای ضد افسردگی
• درمان با دستگاه rTMS که به صورت اعمال پالس‌های مغناطیسی به مغز خواهد بود
• استفاده از روش‌های درمانی تکمیلی؛ از جمله طب سوزنی، یوگا، مدیتیشن، مکمل‌ها یا تمرینات تنفسی
• ایجاد تغییر در سبک زندگی؛ به صورت انتخاب یک رژیم غذایی مناسب، تنظیم یک برنامه ورزشی منظم، تنظیم خواب، کاهش مصرف کافئین و استراحت کافی

و همچنین ببینید : تیک عصبی در کودکان را چگونه درمان کنیم؟

عوارض اضطراب پنهان

اضطراب پنهان می‌تواند به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم تأثیرات منفی زیادی بر سلامت روانی و جسمی فرد بگذارد. این نوع اضطراب، چون معمولاً آشکار نمی‌شود و فرد از شدت آن آگاه نیست، می‌تواند به‌تدریج به مشکلات بزرگ‌تر منجر شود. برخی از عوارض و پیامدهای اضطراب پنهان به شرح زیر هستند:

• مشکلات خواب و بی‌خوابی
• افسردگی یا اختلالات خلقی
• مشکلات جسمی و روان‌تنی
• کاهش عملکرد اجتماعی و شغلی
• مشکلات در روابط عاطفی و خانوادگی
• افزایش احتمال ابتلا به سایر اختلالات روانی

سخن آخر

در این مقاله با توضیح آنکه اضطراب پنهان چیست؛ به بررسی اهمیت تشخیص این اختلال و درمان آن پرداختیم. همانطور که متوجه شدید، شاید این اختلال در نگاه اول مشکل بزرگی به نظر نرسد؛ اما اگر به حال خود رها شود، کیفیت زندگی فرد را به‌طرز چشمگیری کاهش می‌دهد.