جمله سازی یکی از مهمترین مهارت های زبانی است و نیاز به هماهنگی میان پردازش شنیداری، حافظه فعال، درک دستوری و توانایی بیان دارد اگر هر یک از این بخش ها دچار مشکل باشد، کودک در ساخت جملات صحیح با دشواری روبرو می شود، بنابراین شناخت علت های ضعف جمله سازی و شروع به موقع درمان توسط گفتار درمانگر اهمیت بسیار زیادی دارد.

مشکلات رایج ضعف در جمله سازی کودکان در سنین پیش از دبستان و آغاز دوره دبستان کودک رخ می دهد این اختلال زمانی به وجود می آید که در ساخت جملات ساده و پیچده دچار مشکل می شوند و این موضوع می تواند بر مهارت های ارتباطی و آموزشی در مدرسه و اعتماد به نفس آنها تاثیر منفی بگذارد.

علائم ضعف در جمله سازی کودکان

 کودکانی که پس از سن چهار سالگی دچار مشکل در جمله سازی باشند و این علائم ادامه داشته باشد نیاز به درمان جدی تری دارند که این نشانه ها عبارتند از :

• استفاده از جملات بسیار کوتاه مانند دو کلمه ای یا سه کلمه ای
• حذف فعل، فاعل یا حروف اضافه
• به هم ریختگی ترتیب واژه ها
• عدم توانایی در گفتن جملات توصیفی یا توضیحی
• استفاده محدود از واژه ها
• دشواری در پاسخ دهی به سوال های پیچیده
• عدم توانایی در توضیح یک اتفاق یا داستان ساده
• توقف های طولانی هنگام صحبت کردن

 تاثیر ضعف جمله سازی بر زندگی روزمره کودکان

اختلال در جمله سازی ، صحبت کردن و نوشتن را برای کودکان دشوار می‌کند و نشان‌دهنده هوش آن‌ها نیست این اختلال باعث تفاوت در پردازش کلمات می‌شود و پیدا کردن کلمات مناسب برای بیان افکار و احساسات را دشوار می‌کند اختلال در جمله سازی می تواند زندگی کودکان را تحت تاثیر قرار بدهد برخی هوامل در این اختلال نقش دارند عبارت انداز: 

• چالش های تحصیلی
• اثرات اجتماعی و عاطفی
• بد رفتاری درخانه ، اجتماع و مدرسه به دلیل عدم درک شدن توسط دیگران

در ادامه بخوانید : بهترین دکتر گفتار درمانی در تهران + لیست 10 تایی

دلایل ضعف جمله سازی در کودک 

علت های متعددی می تواند موجب ضعف در جمله سازی شود که مهمترین آنها به شرح زیر می باشند :

1.تاخیر گفتار 

در این حالت کودک در یادگیری و استفاده از ساختارهای زبانی کندتر از هم سن و سال های خود پیش می رود.

2.مهارت شنیداری 

این مشکل امکان دارد در اثر عفونت های مکرر گوش یا اختلال های پردازش شنیداری ایجاد شود.

3.نقص در حافظه فعال 

جمله سازی نیاز به حفظ و پردازش همزمان واژه ها دارد اگر حافظه فعال کودک ضعیف باشد، نمی تواند واژه ها را به ترتیب و درست کنار هم قرار دهد.

4.اختلالات رشدی کودک 

اختلالاتی مانند اوتیسم، بیش فعالی، نقص توجه یا اختلال یادگیری می تواند بر توانایی جمله سازی تاثیر بگذارد.

5.کمبود واژگان 

اگر کودک نتواند تعداد واژه کافی را در ذهن خود بسپارد نمی تواند ارتباطات کلامی طولانی تر را ایجاد کند و از جملات ساده و محدود استفاده می کند.

6.نبود محرک های زبانی در محیط 

کودکانی که در محیط هایی با تعامل کمتر، نبود کتاب و گفتگوهای کمتر باشند دچار اختلال در جمله سازی می شوند.

7.مشکلات گفتاری یا حرکتی 

ضعف در هماهنگی عضلات گفتاری یا مشکلات تلفظی شدید، ممکن است باعث کاهش جمله سازی شود زیرا کودک از تلاش برای بیان جملات طولانی دوری می کند.

روش های درمان ضعف در جمله سازی کودکان

درمان اختلال در جمله سازی کودکان باید اصولی و مداوم تحت نظر پزشک متخصص انجام شود.

برخی از مهم ترین روش های درمان شامل موارد زیر است:

• آموزش ساختار جمله
• تقویت واژگان
• بازی های زبانی
• آموزش متوالی و مرتب
• تقویت حافظه فعال
• درمان مشکلات همراه
• اصلاح مدل گفتاری در خانه
• استفاده از تصاویر و ابزارهای کمک آموزشی

نقش گفتاردرمانگر در درمان ضعف جمله سازی

گفتاردرمانگر نقش مهم و اساسی در تشخیص و درمان این مشکل دارد. مهم ترین نقش های او عبارت اند از:

• ارزیابی دقیق مهارت های زبانی
• شناسایی علت های اصلی ضعف جمله سازی
• طراحی برنامه درمانی فردی
• آموزش مهارت های زبانی
• آموزش به والدین
• پیگیری مداوم پیشرفت
• همکاری با معلمان

و همچنین بینید : درمان خانگی بیش فعالی کودکان

راهکارهای تقویت جمله سازی در خانه

با ارزیابی زودهنگام و انجام درمان مناسب، اکثر کودکان می توانند به سطح طبیعی مهارت های جمله سازی برسند و در ارتباطات روزمره خود موفق باشند والدین با انجام فعالیت های ساده و روزمره نقش مهمی در بهبود مهارت جمله سازی کودک ایفا می کنند مانند :

• خواندن کتاب های تصویری
• پرسیدن سوال های باز به جای سوالات پرسشی
• تشویق کودک به توضیح دادن فعالیت های روزانه
• انجام بازی های نقش آفرینی
• جمله سازی با تصاویر یا اسباب بازی ها
• تکرار صحیح جمله های نادرست کودک بدون تصحیح مستقیم

 

 سخن آخر

اگر کودک شما در ساخت جمله های صحیح، طولانی و قابل فهم دچار مشکل است، مراجعه به متخصصن یا کارد گفتار درمانی می تواند مسیر درمان را سریع تر و موثرتر کند و همچنین برای کودکان دارای تاخیر زبان، اختلالات شنیداری و مشکلات رشد گفتار، نتایج بسیار موثری در بهبود جمله سازی ارائه می دهد.