اختلال یادگیری نوعی ناتوانی یادگیری و یک بیماری عصبی است که بر توانایی مغز  برای ارسال و دریافت و پردازش اطلاعات تاثیر می گذارد . اختلال یادگیری عموما بر افراد با هوش متوسط یا بالاتر تاثیر می گذارد، کودکی که مبتلا به اختلال یادگیری است در: نوشتن، خواندن ، گوش دادن ،صحبت کردن ، درک مفاهیم ریاضی و درک عمومی معمولا مشکل دارند .

به طور کلی اختلال یادگیری به معنای اختلال در یک یا چند فرآیند روانشناختی است که در درک یا استفاده از زبان نوشتار یا گفتار دخیل بوده و ممکن است خود را در توانایی صحبت کردن یا املا یا انجام محاسبات ریاضی نشان دهد.

تشخیص این اختلال در بیشتر مواقع در ملاس اول دبستان انجام می گیرد اما در صورت انجام بررسی های دوره ای در مهد کودک ها قابل تشخیص می باشد. تشخیص زودهنگام این اختلال کمک فراوانی در مسیر بهبودی ایجاد می نماید. کودک با اختلالات یادگیری در مدرسه با مشکلاتی نظیر افسردگی، اضطراب و اعتماد به نفس پایین رو به رو می شوند. اما تشخیص زودهنگام این اختلال در مهد ها با انجام بررسی های دوره ای کمک می کند درمان کودکان قبل از ورود به مدرسه آغاز شده و کودک با افت تحصیلی و اضطراب مواجه نشود. 

مرکز تخصصی اختلالات کودکان با انجام تست های استاندارد تشخیصی اختلالاتی نظیر مشکلات یادگیری، بیش فعالی و... را شناسایی و درمان های لازم را در اویل فرصت ممکن به کودکان ارائه می دهند.

در ادامه قصد داریم علائم و علت بروز و درمان اختلال یادگیری در کودکان بیشر آشنا شویم.

علائم اختلال یادگیری در کودکان

ممکن است برخی از کودکان در نوشتن و خواندن یا انجام سایر وظایف مربوط با یادگیری دچار مشکل شوند ، این موضوع به این معنی نیست که آنها دچار اختلال یادگیری هستند.معمولا کودکان دارای اختلال یادگیری نشانه هایی دارند که حتی با گذر زمان از بین نمی روند و بدتر می شوند،همچنین اختلال در سنین مختلف با نشانه های متفاوتی همراه است .به طور کلی 5 درصد از کودکان در سنین مدرسه دچار اختلال یادگیری هستند.

نشانه های رایجی که نشان می دهد کودک ممکن است دچار اختلال یادگیری باشد:

مشکل در درک مفاهیم جدید

مشکل در تمرکز

مشکل در پیروی از دستور العمل ها

مشکل در خواندن و درک مطلب

مشکلات مربوط به تغییرات در برنامه یا موقعیت ها

مشکلات ریاضی

به سختی گوش

رشد آهسته دایره واژگان

تکانشگری

تلفظ مشکل کلمات ساده

همچنین بخوانید : رفتاردرمانی در کودکان

علت بروز اختلال یادگیری در کودکان چیست ؟

عواملی که ممکن است بر ایجاد اختلال یادگیری تاثیر بگذارند عبارتند از :

آسیب روانی:

آسیب روانی یا سو استفاده در اوایل کودکی ممکن است بر رشد مغز تاثیر بگذارد و خطر ابتلا به اختلالات را افزایش دهد.

سابقه خانگی و ژنتیک:

سابقه خانوادگی و ژنتیک خطر ابتلای کودک به این بیماری را ممکن افزایش دهد.

ضربه جسمی:

آسیب های سر یا عفونت های سیستم عصبی ممکن است در ایجاد اختلال یادگیری نقش داشته باشد.

استرس در دوران نوزادی:

حادثه ای استرس زا بعد از تولد مثل تب بالا و ضربه به سر یا تغذیه نا مناسب در ابتلا به این اختلال نقش دارد.

قرار گرفتن در معرض آلودگی های زیست محیطی:

قرار گرفتن در معرض سطح بالایی از سموم مثل سرب با افزایش خطراختلالات یادگیری مرتبط است.

بیماری در حین و پس از تولد:

وجود بیماری یا آسیب در زمان یا بعد از تولد ممکن است باعث اختلالات یادگیری شود.همچنین رشد ضعیف رحم و قرار گرفتن در معرض الکل یا مواد مخدر و زایمان زود رس و وزن کم نوزاد از دیگر عواملی هستند که ممکن است باعث ایجاد این اختلال شود.

انواع اختلال یادگیری:

اختلال یادگیری دارای اشکال مختلفی است که در هر فرد متفاوت است ،برای اینکه بتوان این اختلال را کنترل کرد ابتدا باید نوع آن را شناخت.اختلال یادگیری از هرنوعی که باشد دارای سه سطح شدید و معمولی و ضعیف است.

انواع اختلالات یادگیری ها عبارتند از :

نارسا خوانی

اختلال در نوشتن

اختلال در حرکت

اختلال در یادگیری ریاضی

همچنین بخوانید : کاردرمانی ذهنی در کودکان

درمان اختلال یادگیری در کودکان

در صورت بروز اختلال و پی بردن به آن توسط اطرافیان، بهتراست فرد هرچه سریع تر درمان را آغاز کند. با توجه به میزان جدی بودن اختلال درمان های مختلفی وجود دارد که شامل موارد زیر می شود:

روان درمانی:

از موثر ترین روش های درمان اختلال یادگیری می توانیم به روان درمانی اشاره کنیم، در این موارد کودک به درمانگر معرفی می شود که با جدید ترین متد های روز اقدام به درمان می کنند.

مربی ویژه پیشرفت تحصیلی :

 در این روش کودک را با اجرای آزمون های آزمایشی استاندارد مثل آزمون موفقیت شوئل و آزمون پیشرفت صحیح ارزیابی می کنند . سپس برنامه مناسب بسته به نقاط ضعف کودک ارائه می شود.

متخصص اطفال و مغز و اعصاب :

متخصص مغز و اعصاب تاریخچه بالینی کودک را بررسی می کند و همچنین یک معاینه فیزیکی کامل برای رد بیماری های پزشکی مثل کم کاری تیروئید و مسمومیت مزمن را انجام می دهد.

مشاور:

مشاور می تواند در درک رفتار کودک کمک کننده باشد و مشکلات رفتاری و یا مشکلاتی که ممکن است به دلیل شرایط نا مناسب خانه یا مدرسه وجود داشته باشد را بررسی کند.

کاردرمانی و گفتاردرمانی:

کاردرمانی به بهبود قدرت عضلات دست، تند نویسی، بهبود قدرت حافظه ، بهبود ادراک بینایی و توجه کودکان کمک می کند و مشکلات نوشتاری و محاسبات را در کودک کاهش می دهد.

گفتاردرمانی با تقویت قدرت خواندن، توانایی های استدلال و درک مطلب در کودک به بهبود این اختلال کمک می نماید.

مصرف دارو:

پزشک کودک ممکن است داروهایی را برای مدیریت افسردگی یا اظطراب شدید توصیه کند.

درمان اختلال یادگیری چقدر طول می کشد؟

برنامه درمانی کودک شما احتمالا در طول زمان تغییر خواهد کرد،اگر کودکتان پیشرفت نمی کند بهتر است که از خدمات اضافی استفاده کنید.در عین حال به فرزند خود کمک کنید تا نیاز به هرگونه خدمات اضافی و نحوه کمک آنها را به زبان ساده درک کند.فرزندتان را تشویق کنید که به دنبال علایقی باشد که به او اعتماد به نفس می دهد .

مداخله برای اختلالات یادگیری چگونه است؟

اختلال یادگیری به طور کلی قابل درمان نیست ، با این حال با مداخله و حمایت به موقع کودکان دارای اختلال یادگیری می توانند در مدرسه موفق شوند. تشخیص زود هنگام می تواند به کودک کمک کند از درمان بهره مند شود.

اختلال یادگیری در کودکان در چه سنی تشخیص داده می شود ؟

معمولا اختلال یادگیری در سال های اول مدرسه زمانی که کودک خواندن و نوشتن را می آموزد تشخیص داده می شود ، اولین کسانی که متوجه اختلال کودکان می شوند معلم ها هستند. اما بهتر است که برای ارزیابی تخصصی به روان شناس کودک مراجعه شود که این ارزیابی معمولا تا قبل از 5 تا 7 سالگی کودک انجام نمی شود .

سخن نهایی

اختلال یادگیری بیماری شایعی است که متاسفانه بسیاری از افراد و مخصصا والدین نسبت به آن آگاهی ندارند.اختلال یادگیری به طور قطعی قابل درمان نیست اما با استفاده از روش های درمانی موثر مثل کاردرمانی حسی و بازی درمانی می توان آن را کنترل کرد و بهبود نمود.