تقویت مهارت تعادل ( هماهنگی حرکتی ) در کودکان نقش بسیار مهمی دارد و بر جنبه های زندگی روزمره آنها تاثیرگذار است. مهارت هماهنگی و مهارت تعادل در کودکان، اهمیت و فواید متعددی دارد و بسیار برای رشد کودک ضروری هستند. فعالیت های زیادی وجود دارد که کودکان می توانند انجام دهند تا بر روی این مهارت تاثیر بگذارند و در عین حال برای کودک سرگرم کننده نیز باشد. از انجام ورزشهای رقابتی گرفته تا لباس پوشیدن و بستن کفش و دوچرخه سواری و غیره. با تمرین کودکان میتوانند هماهنگی و تعادل خود را بهبود بخشند و یاد بگیرند که در حین انجام یک کار، بدن خود را پایدارتر و متعادلتر نگه دارند.
تعادل و هماهنگی حرکتی چیست ؟
مهارت تعادل در کودکان، به توانایی نگه داشتن بدن در یک موقعیت کنترل شده در حین انجام یک عمل خاص اشاره دارد. دو نوع تعادل وجود دارد. تعادل پویا ( در حال حرکت )و تعادل ایستا (ثابت ایستادن ). این دو مهارت به کودکان کمک میکنند که در حین انجام کارهای فیزیکی، حرکات کنترل شده بدنی خود را توسعه دهند و به تعادل بیشتری برسند.
تعادل پویا و ایستا چیست ؟
تعادل پویازمانی است فرد بتواند در حین حرکت، تعادل بدن خود را حفظ کند.
تعادل ایستا زمانی است که فرد با کنترل، یک موقعیت ثابت را نگه میدارد.
دو نوع تعادل برای زندگی روزمره راحت و ایمن ضروری است زیرا به کودکان اجازه می دهد در محیط های مختلف فعالیت کنند و در بسیاری از فعالیت ها شرکت کنند و در عین حال کنترل بدن خود را نیز حفظ نمایند.
تعادل کودکان چگونه ایجاد می شود ؟
- حفظ توجه و تمرکز
- آگاهی از بدن
- یکپارچه کردن دوطرف
- عبور از خط وسط
- حرکت ایزوله
- دست غالب
- هماهنگی چشم و دست
- قدرت عضلانی
- استقامت عضلانی
- حس عمقی
- کنترل وضعیتی
- خود تنظیمی
- پردازش حسی

در ادامه بخوانید : ضعف در جمله سازی کودکان علت و روش های رایج درمانی
اهمیت تعادل و هماهنگی در کودکان
تعادل و هماهنگی دو مهارت ضروری برای رشد کودک می باشد. دلایل مهم بودن این مهارت ها در کودکان به شرح زیر می باشد :
آسان کردن کارهای روزمره :
آموزش های تعادلی به بچه ها این امکان را می دهد که استقامت بدنی خود را افزایش دهند و خستگی را به حداقل برسانند.
جلوگیری از صدمات و حوادث :
احتمال تصادفات و صدمات ناشی از عدم تعادل را کاهش می دهد. یک کودک با تعادل مناسب می تواند کارهایی مانند شرکت در ورزش را بدون از دست دادن تعادل خود انجام دهد.
ایجاد اعتماد به نفس :
عزت نفس و اعتماد به نفسدر بدن کودک افزایش پیدا می کند و تعادل و هماهنگی ایجاد می شود و به کودک اجازه می دهد تا در فعالیت ها شرکت کنند و خطرات دقیق محاسبه شده را برای بهبود سایر مهارت ها و استعدادهای فیزیکی بپذیرند.
نشانه های عدم تعادل هماهنگی در کودکان
مهارت تعادل در کودکان میتواند از طریق تمرین منظم بهبود پیدا کند اما برخی از اختلالات حرکتی میتواند تسلط کودکان بر هماهنگی و تعادل بدنی آنها را چالش برانگیز کند. والدین باید به علائم زیر توجه کنند، زیرا این علائم نشان میدهد که کودک با تعادل و هماهنگی مشکل دارد.
- تجربه ضعف تعادل در فعالیتهای روزمره
- خشک حرکت کردن
- اجتناب از انجام فعالیتهای بدنی
- دیر رسیدن به نقاط عطف رشدی نسبت به همسالان
- مشکل در کنترل بدن
- به سرعت از حرکات فیزیکی خسته شوند
بهترین ورزش های تعادلی برای کودکان
در ادامه به معرفی بهترین بازی ها و ورزش های تعادلی برای کودکان می پردازیم که عبارتند از :
- راه رفتن روی طناب
- راه رفتن هیولایی
- قدم زدن در مسیر مانع
- راه رفتن خرچنگی
- تمرین نشستن بر روی توپ ورزشی/توپ طبّی
- پرش خرگوش تک پا
- بازی لی لی
- بلند کردن پای فلامینگویی
- دوچرخه سواری
- بازی برقص، یخ بزن
- بولینگ
- بازی پیچ در پیچ
- تعادل بر روی یک جَستانه (ترامپولین)
- مانند حیوانات حرکت کردن
- فرغونی راه رفتن
- طناب زدن
- پرواز مثل ابرقهرمانان
- کفش پوشیدن
- گرفتن کاغذ در حال سقوط
- چنگ زدن با انگشتان پا
- تعادل توپ
- یوگا
- بازی توییستر
- بازی گرفتن ( به سبک گیرنده های توپ در بیسبال)
- بازی مجسمانه یا رقص فریز

و همچنین ببیند : وسواس و حساسیت به لباس پوشیدن در کودکان
روشهای درمان عدم تعادل در کودکان
این روشها جهت درمان هر نوع عدم تعادلی بسیار موثر هستند. نمونه ای از این تکنیکها عبارتند از:
- تمرینات کاردرمانی
- تکنیکهای تنفسی و آرام بخش
- تمرین در محیطهای متغیر
- تکنیکهای تحریکی
- ورزشهای آبی
سخن آخر
سیستم تعادل ما ،یک سیستم بسیار پیچیده است. سیستم تعادلی که هر کدام از ماها داریم توسط یک سری سیگنال هایی که در مغز ، گوش ها ، چشم ها ، و حسگرها که در تمام بدن از جمله مفاصل ، توسط سایر قسمت های بدن مدیریت می شود . تعادل برای هر یک از ما ضروری است و اگر ما تعادل نداشته باشیم کل زندگی ما را مختل می کند . از بهترین راه کارهایی که می توان برای کودکان دچار اختلال تعادل استفاده کرد ،فیزیوتراپی است .