اوتیسم یک بیماری است که می تواند در هر کودکی اتفاق بیوفتد حتی اگر هیچ کس در خانواده اش این بیماری را نداشته باشد چون درمان دارویی و قطعی برای اوتیسم وجود ندارد برای کمک به کودکان مبتلا به بیماری اوتیسم از روش ها و راهکارهایی مختلفی مثل کاردرمانی جسمی و رفتار درمانی استفاده می شود. بروز اوتیسم خیلی پیچیده است و احتمالا تغییرات چند ژن باعث ایجاد این بیماری می شود.

عوامل محیطی در کنار ژنتیک در بروز اوتیسم در کودکان نقش دارند و تا به حال هیچ ژن خاصی به عنوان مسئول ایجاد اوتیسم در کودکان شناخته نشده است. اوتیسم به هر دلیلی ایجاد شده باشد مهم ترین کار پس از تشخیص شروع درمان های توانبخشی برای کودکان در اسرع وقت می باشد.

تشخیص اوتیسم  و عوامل تشدید کننده آن در کودکان در مرکز تخصصی اوتیسم دکتر صابر گام اول درمان محسوب می شود. کودک در همان جلسه اول پس از تشخیص مورد ارزیابی قرار گرفته  و تمام نکات مورد نیاز از جمله علل احتمالی، عوامل محیطی و درمان های مورد نیاز برای والدین توضیح داده می شود. این مرکز شما را تا رسیدن به نتایج درمانی مناسب همراهی می نماید.

در پاسخ به این سوال که آیا اوتیسم ارثی هست باید بگوییم که ژنتیک عامل مهمی در اخلال اوتیسم هست پس می تواند ارثی هم باشد. در ادامه این موضوع را بازتر بررسی می نماییم.

اوتیسم چیست ؟

اوتیسم یک اختلال در رشد است که باعث مشکلاتی در برقراری ارتباط و تعامل با دیگران می شود بعضی از افراد مبتلا به اوتیسم ممکن است در صحبت کردن ، درک احساسات دیگران و رفتارهای اجتماعی مشکل داشته باشند و رفتارهای تکراری از خود نشان دهند زندگی روزمره افراد مبتلا به اوتیسم بسیار چالش برانگیز و پیچیده است هنوز علت ابتلا به اوتیسم مشخص نشده است اما دانشمندان در حال تحقیق برای یافتن دلایل مختلف آن هستند.

آیا اوتیسم ارثی است ؟

تنها وجود یک ژن نمی تواند باعث ایجاد اوتیسم شود اما شواهد نشان داده است که عوامل ژنتیکی در بروز این اختلال نقش دارد. تحقیقات نشان داده است که با افزایش مبتلایان به اختلال اوتیسم اگر در بستگان بیشتر باشد خطر ابتلا به این اختلال بیشتر می شود، همچنین برخی از افراد مبتلا به اوتیسم تعداد بیشتری از نشانی های ژنتیکی مربوط به این اختلال است.

ژن اوتیسم از کدام والدین به ارث می رسد ؟

با تحقیقات انجام شده مطالعات نشان داده است که این اختلال تقریبا از مادر به ارث می رسد. زنانی که دارای ویژگی های خفیف اوتیسم هستند ممکن است انواع ژن های مربوط با اوتیسم را به فرزندان خود منتقل کنند بدون اینکه خودشان به اوتیسم مبتلا باشند.

اما برخی از تحقیقات جدید هم که ارتباط بین ژنی کمیاب و انتقال آنها از پدر به فرزند خود نشان داده شده است اما این مورد به صورت قطعی اعلام نشده است. اوتیسم یک بیماری پیچیده با 100 ژن درگیر است به همین دلیل نمی توان به سادگی مشارکت های ژنتیکی پدر و مادر را جدا کرد در بسیاری از کودکان حتی ژن اوتیسم در خانواده ها وجود ندارند ولی کودکان به دلیل جهش های ژنتیکی به این بیماری مبتلا می شوند.

و برخی از مطالعات "اپیدمیولوژیک و ژنومی بزرگ مقیاس" نشان داده است که اوتیسم یک اختلال چند عاملی است و عوامل ژنتیکی زیادی در بروز آن نقش دارند هر دو والدین عامل این عوامل ژنتیکی می باشند و احتمال انتقال آنها به فرزندشان یکسان است.

علاوه براینها عوامل ژنتیکی ارثی جهش های ژنی خود به خودی نیز می تواند در بروز اوتیسم نقش داشته باشد آزمایش های ژنتیکی می توانند به تشخیص دقیق تر ، درک بهترعلت های بیماری و ارائه مشاره ژنتیکی به خانواده ها کمک کنند.

دانشمندان با بررسی الگوی انتقال از والدین به کودکان اوتیستیک و غیراوتیستیک خود بررسی کردند که اوتیسم از مادر به ارث می برد یا پدر.

فرضیه محققان بر این باور شده اند که مادران بیشترین احتمال را دارند که انتقال دهنده ژن های محرک اوتیسم باشند این موضوع به این دلیل است که میزان اوتیسم در زنان بسیار کمتر از مردان است. تصور کنید که زنان می توانند همان عوامل خطر ژنتیکی را بدون داشتن هیچ نشانه ای از اوتیسم را داشته باشند اما مادرانی که این ژن را به پسران خود منتقل می کنند ممکن است پسر علائم بیمار را ازخود نشان دهند.

آیا علت اوتیسم ژنتیکی است ؟

ژن نقش مهمی در بروز اوتیسم دارد میزان اختلال ارثی بودن را تا 80 درصد تخمین زده اند ، این یعنی اگر یکی از دوقلوهای همسان به اوتیسم مبتلا باشد دیگر هم به احتمال 80 درصد به اوتیسم مبتلا خواهد شد نیمی از DNA آنها که مشترک است به 40 درصد می رسد و احتمال بروز در کودکان مبتلا به اوتیسم که خواهر و برادر دارند بیشتر است.

نقش محیط در بروز اوتیسم چیست ؟

محیط اطراف ما روی اوتیسم تاثیر می گذارد درست مثل آب و هوا که روی رشد گیاه تاثیر می گذارد آلودگی های هوا ، مواد شیمیایی که در غذاها هستند یا حتی استرس هایی که مادر در دوران بارداری تجربه می کند روی مغز جنین تاثیر خواهد داشت.

کلام آخر

تحقیقات نشان داده است که اوتیسم تا حد زیادی وراثتی است اما این به معنای قطعیت انتقال اوتیسم از والدین به فرزندان نیست در واقع اوتیسم نتیجه تعامل پیچیده بین ژن ها و محیط است.