یکی از شایع ترین اختلالات حرکتی در دوران کودکی فلج مغزی می باشد و همچنین علائم آن سریع ظاهر می شود.فلج مغزی اغلب در همان ماه های اول زندگی کودک با علائم کوچک ولی قابل توجهی به همراه است، این علائم اگر به درستی دیده شوند، میتوانند مسیر زندگی کودک را تغییر دهند.
شناخت علائم اولیه نه تنها به تشخیص زودرس کمک میکند، بلکه باعث میشود درمان های توانبخشی، فیزیوتراپی، گفتاردرمانی و مداخلات حمایتی در بهترین زمان ممکن آغاز شوند هنگامی که مغز بیشترین قابلیت انعطافپذیری عصبی را دارد. تشنج در کودکان فلج مغزی ممکن است انواع مختلفی از خفیف تا شدید را شامل شود. اگر کودک شما با این موضوع درگیر است، شناخت علائم تشنج و آگاهی داشتن از اینکه در صورت وقوع تشنج چگونه کودک را تا پایان آن ایمن نگه دارید ضروری است.
تشنج چیست ؟
یکی از اختلالات عصبی است که به دلیل فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در مغز رخ میدهد. این وضعیت میتواند به اشکال مختلفی بروز کند و علائم آن شامل حرکات غیرطبیعی، از دست دادن آگاهی و تغییرات حسی است. تب، صرع یا آسیب مغزی را میتوان از علل این عارضه در کودکان دانست.
افراد در هر سن و هر زمانی مستعد تشنج هستند و تشنج به دلایل مختلف نظیر تب در بچه های کوچک، قرار گرفتن در معرض سموم، ناهنجاری های متابولیک و الکترولیتی و آسیب مغزی اتفاق میافتد.
دلایل تشنج چیست ؟
دلایل زیادی برای تشنج وجود دارد که مهمترین آن ها عبارتند از:
در ادامه به بررسی انواع تشنج در کودکان فلج مغزی می پردازیم که انواع آنها عبارتند از :
تشنج عمومی
تشنج کانونی
تشنج عمومی
تشنج عمومی بسیار جدی تر از تشنج کانونی می باشد و دلایلی مختلفی دارد. این تشنج انواع مختلفی دارد که عبارتند از:
تشنج تونیک کلونیک
تونیک کلونیک ، شایع ترین و شدیدترین نوع تشنج عمومی به شمار می رود. وقتی کودک دچار این نوع تشنج می گردد، ممکن است بدن او بطور دائم تکان بخورد و هوشیاری خود را از دست بدهد.
تشنج مخفی
این نوع تشنج به طور مکرر اتفاق میافتد و غالباً حدود ۲۰ ثانیه یا کمتر به طول می انجامد. وقتی کودک دچار تشنج مخفی می شود، غالباً به یک نقطه خیره می گردد. گاهی اوقات چشم و پلک ها در طی تشنج، به طور مختصر تکان میخورند. تشنج مخفی ممکن است در اوایل کودکی یا اوایل نوجوانی شروع شود اما معمولا وقتی کودک به سن 18 سالگی می رسد از بین می رود.
تشنج مایوکلونیک
این نوع تشنج، ناگهانی اتفاق میافتد و معمولا طی چند ثانیه فروکش میکند. این تشنج غالبا یک طرف یا یک قسمت بدن را درگیر می کند.
تشنج آتونیک
وقتی که توان عضلانی به طور موقت از بین میرود، به مدت حداکثر یک دقیقه اتفاق می افتد. در بیشتر موارد سر کودک به پایین میافتد و کنترل پوسچر یا همان وضعیت بدن از دست می رود که سبب می شود کودک تلو تلو بخورد و به زمین بیفتد.
تشنج کانونی
تشنج کانونی ، فقط یک سمت مغز درگیر می شود، اهمیت آن به اندازه تشنج عمومی نیست. تشنج کانونی بین افرادی که به صرع مبتلا هستند شایع است و علائم آن بستگی به قسمتی از مغز دارد که افزایش نابهنجار فعالیتهای الکتریکی در آن مشاهده می شود. به طور کلی شایعترین علائم عبارتند از:
درمان تشنج در کودکان بستگی به نوع تشنج، علت آن و وضعیت کلی کودک دارد. هدف از درمان، کنترل تشنجها، بهبود کیفیت زندگی کودک و جلوگیری از عوارض احتمالی است. تشنج قابل درمان نیست ، اما در برخی کودکان با مصرف بعضی از داروها و برنامه های تغذیه ای میتوان دفعات تشنج را کاهش داد و یا شدت آن را کنترل کرد.
رایجترین روش های درمان تشنج در کودکان عبارتند از :
دارودرمانی
داروهای ضد تشنج، معمول ترین نوع درمان در کودکان فلج مغزی هستند. این نوع داروها در کاهش تعداد دفعات تشنج و از نوسانات خلق و خوی و هیجانات کودک جلوگیری می کند.
رژیم درمانی
برای کنترل دفعات تشنج از رژیم غذایی باید استفاده کرد. به خصوص رژیم کتوژنیک که کربوهیدرات کم و چربی زیاد دارد و برای کودکانی که به داروهای ضد تشنج جواب نمیدهند، استفاده میگردد.
جراحی
عمل جراحی به نوع تشنج و شدت آن بستگی دارد. برخی جراحی ها شامل موارد زیر می باشد :
برداشت موضوعی کانون تشنج
برداشتن نیمکره مغز
قطع رابطه بزرگ مغزی
درمان خانگی
درمان خانگی در صورت بروز تشنجهای طولانیمدت با داروهایی مانند دیازپام یا میدازولام به صورت مقعدی یا استنشاقی مورد استفاده قرار می گیرد.
درمان های مکمل
درمان های مکمل مانند رفتار درمانی، فیزیوتراپی و مشاوره برای بهبود کیفیت زندگی کودک و مدیریت عوارض تشنج انجام می شود.
سخن آخر
تشنج در کودکان وضعیت پزشکی جدی است که نیاز به تشخیص و مدیریت مناسب دارد. والدین باید به علائم و نشانه های تشنج توجه کنند و در صورت مشاهده هرگونه بروز تشنج، به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنند.
سوالات متداول تشنج در کودکان فلج مغزی
فلج مغزی به مجموعهای از اختلالات حرکتی و تنسیق عضلات اطلاق میشود که ناشی از آسیب به مغز در دوران بارداری، زایمان یا اوایل زندگی است.
تب به بالای ۳۸.۳ درجه سلسیوس (۱۰۱ درجه فارنهایت) برسد.
