در دنیای پیچیده و رنگارنگ اختلالات عصبی-رشدی، اوتیسم و سندروم داون به عنوان دو چالش مهم در زندگی بسیاری از افراد و خانواده‌ها شناخته می‌شوند هر یک از این اختلالات نه تنها تأثیرات عمیق بر زندگی فردی دارند، بلکه بر روابط اجتماعی، تحصیلات و فرصت‌های شغلی نیز اثرگذارند. 

با وجود اینکه هر دو اختلال ممکن است به اشتباه مشابه به نظر برسند، اما واقعیت این است که آن‌ها از نظر علل، علائم و روش‌های درمانی تفاوت‌های قابل توجهی دارند. 

در این مقاله، قصد داریم به بررسی دقیق این دو اختلال بپردازیم و نکات حیاتی که هر فرد باید درباره تفاوت‌های آن‌ها بداند را مورد بررسی قرار دهیم با آگاهی از این تفاوت‌ها، می‌توانیم درک بهتری از نیازها و چالش‌های افراد مبتلا به این اختلالات داشته باشیم و به ایجاد جامعه‌ای پذیراتر و حمایت‌گر کمک کنیم. 

بیایید با هم به دنیای این دو اختلال نگاهی عمیق‌تر بیندازیم و دریابیم که چگونه می‌توانیم به بهبود کیفیت زندگی افرادی که با این چالش‌ها روبرو هستند، کمک کنیم.

تعریف اوتیسم و سندروم داون

اوتیسم:

 اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک اختلال عصبی-رشدی است که بر نحوه تعامل فرد با دیگران، ارتباطات و رفتارهای او تأثیر می‌گذارد. افراد مبتلا به اوتیسم ممکن است در برقراری ارتباط اجتماعی، فهم احساسات دیگران و نشان دادن رفتارهای اجتماعی دچار مشکل شوند.

سندروم داون: 

این اختلال ناشی از وجود یک نسخه اضافی از کروموزوم ۲۱ است و به همین دلیل به آن "تریزومی ۲۱" نیز گفته می‌شود. افراد مبتلا به سندروم داون معمولاً دارای ناتوانی‌های شناختی و تأخیر در رشد هستند و ویژگی‌های ظاهری خاصی نیز دارند.

در آخر بخوانید : بیماری اوتیسم چیست و علائمی دارد؟

علائم و نشانه‌ها

اوتیسم:

 علائم اوتیسم معمولاً در سنین پایین مشخص می‌شود و شامل موارد زیر است:

• مشکلات در برقراری ارتباط و تعامل اجتماعی

• رفتارهای تکراری و محدود

• حساسیت به محرک‌های حسی (صدا، نور، لمس)

• عدم علاقه به بازی‌های تخیلی یا اجتماعی

سندروم داون:

 علائم این اختلال شامل:

• ناتوانی‌های شناختی (معمولاً خفیف تا متوسط)

• تأخیر در گفتار و زبان

• ویژگی‌های ظاهری خاص مانند صورت گرد، چشم‌های مایل به بالا، و زبان بزرگ

• مشکلات قلبی و سایر مشکلات پزشکی

تفاوت در نحوه رشد و توسعه فردی اوتیسم و سندروم داون

در بین افرادی که مبتلا به اوتیسم و سندروم داون هستند به طور کلی به دو جنبه اساسی یعنی رشد زبانی و گفتاری همچنین رشد اجتماعی قابل مشاهده می‌باشد هر کدام از این اختلالات مسیر رشد متفاوتی نیز دارند و به طریق گوناگونی بر شیوه رشد و گفتاری افراد تاثیر می‌گذارند. 

افرادی که دچار اختلال اوتیسم هستند از برقراری ارتباط کمتری با دیگران برخوردار هستند و تمایلی به برقراری ارتباط نشان نمی‌دهند ولی افرادی که مبتلا به سندروم داون هستند ر ارتباطات اجتماعی نیز فعال‌تر هستند ولی با محدودیت زبانی و شناختی روبرو می باشند. 

علت‌ها اوتیسم و سندروم داون

ما در ادامه علت به وجود آمدن اختلال اوتیسم و اختلال سندروم داون را برای شما بیان میکنیم تا بتوانید دقیق تر با این موضوع آشنا شوید. 

اوتیسم: 

علت دقیق اوتیسم هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما تحقیقات نشان می‌دهد که ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشد. برخی از عوامل خطر شامل سابقه خانوادگی، سن والدین و شرایط بارداری هستند.

سندروم داون: 

این اختلال به دلیل وجود یک کروموزوم اضافی ۲۱ ایجاد می‌شود. این تغییر ژنتیکی معمولاً در زمان تقسیم سلولی اتفاق می‌افتد و می‌تواند در هر بارداری رخ دهد. سن مادر نیز یکی از عوامل خطر برای تولد نوزاد مبتلا به سندروم داون محسوب می‌شود.

 تشخیص

تشخیص اوتیسم معمولاً با استفاده از ارزیابی‌های رفتاری، مصاحبه با والدین و مشاهده رفتار کودک انجام می‌شود. پزشکان معمولاً در سنین ۱۸ تا ۲۴ ماهگی به دنبال علائم اوتیسم می‌گردند.

تشخیص سندروم داون معمولاً با استفاده از تست‌های ژنتیکی مانند آمنیوسنتز یا CVS (نمونه‌برداری از پرزهای جفتی) انجام می‌شود. همچنین، ویژگی‌های ظاهری نوزاد نیز می‌تواند نشانه‌ای از وجود این اختلال باشد.

در آخر بخوانید : سندروم ایکس شکننده

درمان و مدیریت

درمان و مدیریت کردن دو اختلال سندروم داون و اوتیسم متفاوت از هم می باشد که هر کدام آنها درمان مخصوص به خودش را نیز دارد ما در ادامه به بررسی این موضوع پرداخته ایم. 

اوتیسم: 

درمان اوتیسم معمولاً شامل درمان‌های رفتاری، گفتار درمانی، و آموزش ویژه است. هدف این درمان‌ها کمک به فرد برای بهبود مهارت‌های اجتماعی، ارتباطی و رفتارهای خود است.

سندروم داون:

 درمان افراد مبتلا به سندروم داون معمولاً شامل آموزش ویژه، گفتار درمانی، فیزیوتراپی و حمایت‌های اجتماعی است. همچنین، نظارت بر مشکلات پزشکی مرتبط با این اختلال نیز ضروری است.

زندگی روزمره

افراد مبتلا به اوتیسم ممکن است در تعاملات اجتماعی دچار چالش‌هایی باشند و نیاز به حمایت بیشتری در محیط‌های اجتماعی داشته باشند. آن‌ها ممکن است نیاز به زمان بیشتری برای پردازش اطلاعات اجتماعی داشته باشند.

افراد مبتلا به سندروم داون معمولاً نیازمند حمایت‌های آموزشی و پزشکی هستند، اما بسیاری از آن‌ها می‌توانند زندگی مستقل‌تری داشته باشند و در فعالیت‌های روزمره شرکت کنند.

نتیجه‌گیری

اوتیسم و سندروم داون هر دو اختلالات عصبی-رشدی هستند که تأثیرات متفاوتی بر زندگی افراد دارند. شناخت تفاوت‌ها و شباهت‌های این دو اختلال می‌تواند به والدین، معلمان و متخصصان کمک کند تا بهترین حمایت‌ها را برای افراد مبتلا فراهم کنند. با افزایش آگاهی درباره این اختلالات، می‌توانیم جامعه‌ای پذیراتر و حمایتی‌تر برای همه افراد بسازیم.