دیسپراکسی به عنوان اختلال هماهنگی رشد شناخت می شود. دیسپراکسی یک بیماری مزمن است که از دوران کودکی آغاز می شود و انجام مهارت های حرکتی را سخت دشوار کرده و همچنین باعث ایجاد مشکلاتی در هماهنگی می شود. در حالی که هیچ درمانی برای این اختلال وجود ندارد ، کاردرمانی می تواند تا حد زیادی به کودکان مبتلا به دیسپراکسی کمک کند تا بتواند چالش های روزمره خود را یاد بگیرد.

دیسپراکسی می تواند باعث ایجاد طیف وسیعی از مشکلات در حرکت و هماهنگی شود. این مشکلات می تواند هم در سنین پایین تر و هم چنین با بزرگتر شدن کودک مشاهده شود. دیسپراکسی می تواند انجام فعالیت های کودک را تحت تاثیر قرار دهد ومی تواند در انجام بازی هایی مثل دوچرخه سواری و سایر بازی ها را دشوار کند.

اختلال هماهنگی رشدی ( دیسپراکسی ) چیست ؟

کودکان معمولا در رده سنی قابل پیشی بینی توانایی اعمال گوناگونی از قبیل نشستن ، راه رفتن و حرف زدن را به دست می آورند وقتی دستیابی این نقاط ضعف به تاخیر می افتد ، می توان به وجود مشکلات رشدی مختلف آنها شک کرد که یکی از این نوع اختلالات ، اختلال هماهنگی رشدی یا ( دیسپراکسی) می باشد.

یک نکته مهم و قابل توجه این است که افراد مبتلا به اختلال رشدی از بهره هوشی نرمالی برخوردار هستند این وضعیت به عنوان یک اختلال در زمان کودکی شناخته می شود اما مشکلات و آسیب های ناشی از آن می توانند تا بزرگسالی نیز ادامه پیدا کنند.

علت اختلال هماهنگی رشدی چیست ؟

علت دقیق بروز اختلال هماهنگی رشدی مشخص نیست در هر صورت محققان معتقدند که تاخیر در رشد و تکامل مغز در دوران جنینی باعث این موضوع می شود انجام حرکات هماهنگ یک مرحله پیچیده است که بخش های مختلفی از مغز و اعصاب و نورون های آن را درگیر می کند. هرگونه مشکل ایجاد شده در این مراحل پیچیده می تواند باعث بروز اختلالات حرکتی یا عدم هماهنگی شود. عواملی که می تواند در زمینه تاثیر گذار باشد عبارت اند از :

• تولد زودرس
• وزن کم هنگام تولد
• سابقه خانوادگی
• مصرف الکل و سیگار در دوران بارداری

علائم و نشانه های دیسپراکسی (اختلال هماهنگی رشدی )

دیسپراکسی می تواند باعث ایجاد انواع مشکلات در هماهنگی و مهارت های حرکتی شود. کودکان مبتلا به دیسپراکسی بیشتر در معرض اضافه وزن و چاقی قرار می گیرند زیرا به دلیل دشوارها و ناامیدی های مربوط به هماهنگی از ورزش کردن خوداری می کنند.

علائمی که در کودکان با این اختلال روبه و هستند ممکن است انواع خفیف این مشکل را دارند که تشخیص آن دشوارتر خواهد بود.

علائم در کودکان دیسپراکسی :

دشواری در بازی با اسباب بازی ها که نیاز به هماهنگی دارند ، مانند مرتب چیدن لیوان ها ، روی هم چیدن مکعب ها و...

علائم در کودکان بزرگتر :

• ایجاد شرایط سخت در بالا و پایین رفتن پله ها
• مشکلات تعادلی یعنی ممکن است به اشیاء برخورد کنند و مدام یوفتند، یا به اصطلاح دست  پا چلفتی به نظر می آیند.
• دشواری در فعالیت های مربوط به بازی مانند دوچرخه سواری ، پرش ، گرفتن و پرتاب کردن توپ و...
• دشواری در نوشتن ، نقاشی و رنگ آمیزی و استفاده از قیچی.
• دشواری در لباس پوشیدن ، بستن دکمه ها یا بند کفش .
• بیقراری و تکان خوردن های و حرکتهای بی جا.
• مشکل در جویدن غذا
• راه رفتن ناپایدار

تشخیص دیسپراکسی

علائم دیسپراکسی ( اختلال هماهنگی رشدی ) از سنین پایین تر وجود دارد اما ممکن است نادیده گرفته شود زیرا کودکان در سرعت رشد و تکامل خود بسیار متفاوت هستند به همین دلیل تشخیص قطعی معمولا تا زمانی که کودک 5 ساله یا بزرگتر شود انجام نمی شود.

تشخیص دیسپراکسی توسط تیمی از متخصصان که صلاحیت بررسی و معیارهای خاص این وضعیت را دارند ،قرار می گیرد که این تیم شامل افرادی چون :

پزشک اطفال

نورولوژیست اطفال

کاردرمانگر

فیزیوتراپیست

روانشناس کودک می باشند.

هیچ آزمایش پزشکی وجود ندارد که بتواند به طور قطعی دیسپراکسی را تشخیص دهد اما این تیم گفته شده می تواند به این کودکان کمک کنند و علائم مهارت های حرکتی ریز و درشت، هماهنگی و تعادل آن ها را ارزیابی کنند و حتی توانایی ذهنی کودک را بررسی نمایند.

معیارهای تشخیص کودکان دیسپراکسی

برای تشخیص کودکان دیسپراکسی ( اختلال هماهنگی رشدی ) معمولا باید شامل این گونه معیارها باشند :

عدم وجود مهارت های حرکتی و هماهنگی آن ها بر فعالیت های روزمره و تاثیر بر موفقیت های تحصیلی.

دشواری آنها در مهارت های حرکتی که برای تیم پزشکی قابل توجیح نباشد.

ظاهر شدن علائم دیسپراکسی در مراحل اولیه رشد و تکامل آن ها.

 

سخن پایانی

اختلال هماهنگی رشدی که با نام دیسپراکسی نیز شناخته می شود به معنای ناتوانایی و ضعف در هماهنگ کردن حرکات عضلات است که به دلیل اختلال در عملکرد عصبی فرد رخ می دهد که این اختلال معمولا در دوران کودکی قابل مشاهده می باشد و ممکن است تا بزرگسالی در فرد باقی بماند.